Cảm Biến Áp Suất Trong Hệ Thống Bơm Hoạt Động Thế Nào?

Cảm biến áp suất trong hệ thống bơm có nhiệm vụ đo áp suất của chất lỏng tại một vị trí nhất định và chuyển đổi giá trị đo thành tín hiệu để bộ điều khiển tiếp nhận. Dựa trên tín hiệu này, hệ thống có thể giám sát áp lực, điều khiển máy bơm đóng ngắt hoặc thay đổi tốc độ động cơ nhằm duy trì áp suất theo yêu cầu.

Thiết bị thường được sử dụng trong hệ thống cấp nước, cụm bơm tăng áp và các ứng dụng công nghiệp. Bài viết dưới đây được DOOCH biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ nguyên lý hoạt động, cách kết nối và những lưu ý khi sử dụng thiết bị này.

Nội dung bài viết DOOCH VINA

Cảm biến áp suất trong hệ thống bơm là gì?

Ưu điểm máy bơm tăng áp biến tần của Dooch

Cảm biến áp suất là thiết bị dùng để xác định áp suất của chất lỏng hoặc chất khí tại vị trí lắp đặt. Trong hệ thống bơm nước, thiết bị thường được kết nối với đường ống hút, đường ống đẩy hoặc một vị trí đo áp suất được xác định theo yêu cầu điều khiển.

Khi áp suất tác động lên bộ phận cảm nhận, thiết bị chuyển đổi sự thay đổi cơ học thành tín hiệu điện. Tín hiệu này được truyền đến bộ điều khiển, biến tần hoặc hệ thống giám sát để xử lý.

Tùy cấu tạo và mục đích sử dụng, cảm biến có thể xuất tín hiệu dạng dòng điện hoặc điện áp. Trong các ứng dụng công nghiệp, tín hiệu 4–20 mA được sử dụng phổ biến để truyền giá trị áp suất về bộ điều khiển.

Cần phân biệt cảm biến áp suất với đồng hồ đo áp suất và công tắc áp suất. Đồng hồ đo chủ yếu hiển thị giá trị để người vận hành quan sát. Công tắc áp suất thường đóng hoặc mở tiếp điểm khi áp suất đạt ngưỡng cài đặt. Trong khi đó, cảm biến áp suất dạng tín hiệu liên tục cung cấp giá trị đo cho bộ điều khiển để thực hiện các chức năng giám sát và điều chỉnh.

Xem Thêm Biến Tần Điều Khiển Máy Bơm: Nguyên Lý Và Ứng Dụng

Cảm biến áp suất trong hệ thống bơm hoạt động thế nào?

Ưu điểm máy bơm tăng áp biến tần của Dooch

Nguyên lý hoạt động của cảm biến áp suất gồm quá trình tiếp nhận áp suất, chuyển đổi thành tín hiệu điện và truyền dữ liệu đến bộ điều khiển. Sau khi nhận tín hiệu, bộ điều khiển sẽ so sánh áp suất thực tế với giá trị cài đặt để đưa ra lệnh vận hành phù hợp.

Tiếp nhận áp suất từ chất lỏng

Cảm biến được lắp tại vị trí cần theo dõi áp suất. Khi nước chảy qua đường ống hoặc áp suất trong hệ thống thay đổi, áp lực của chất lỏng tác động lên bộ phận cảm nhận bên trong thiết bị.

Bộ phận này thường có cấu tạo dạng màng cảm biến. Dưới tác động của áp suất, màng có thể biến dạng rất nhỏ. Mức độ biến dạng phụ thuộc vào áp suất tác động và đặc tính thiết kế của cảm biến.

Chuyển đổi áp suất thành tín hiệu điện

Sự biến dạng của màng cảm biến được phần tử đo chuyển đổi thành tín hiệu điện. Công nghệ đo có thể sử dụng hiệu ứng áp điện trở, điện dung hoặc các nguyên lý phù hợp khác tùy thiết kế thiết bị.

Mạch điện tử bên trong xử lý tín hiệu từ phần tử cảm nhận, sau đó xuất ra tín hiệu tương ứng với áp suất đo được. Chẳng hạn, một cảm biến có dải đo từ 0 đến 10 bar và đầu ra 4–20 mA sẽ tạo tín hiệu thay đổi theo áp suất trong phạm vi đo đã cấu hình.

Cần lưu ý rằng dải đo và tín hiệu đầu ra phải được xác định theo đúng thông số của thiết bị. Không phải cảm biến nào cũng sử dụng dải đo 0–10 bar hoặc tín hiệu 4–20 mA.

Truyền tín hiệu đến bộ điều khiển

Sau khi chuyển đổi, tín hiệu điện được truyền đến bộ điều khiển máy bơm, bộ điều khiển lập trình hoặc biến tần có chức năng nhận tín hiệu áp suất.

Bộ điều khiển sử dụng giá trị này làm dữ liệu phản hồi về trạng thái thực tế của hệ thống. Với hệ thống điều khiển áp suất không đổi, bộ điều khiển sẽ so sánh giá trị áp suất đo được với áp suất mục tiêu đã cài đặt.

Ví dụ, nếu áp suất yêu cầu là 4 bar nhưng cảm biến ghi nhận áp suất thực tế thấp hơn, bộ điều khiển có thể yêu cầu máy bơm tăng tốc hoặc khởi động thêm bơm tùy cấu hình. Khi áp suất đạt giá trị cài đặt, bộ điều khiển điều chỉnh hoạt động để hạn chế áp suất tăng vượt mức cần thiết.

Điều chỉnh hoạt động của máy bơm

Đây là bước thể hiện rõ vai trò của cảm biến áp suất trong hệ thống điều khiển tự động. Tùy cấu hình, tín hiệu cảm biến có thể được sử dụng để đóng ngắt máy bơm, điều khiển tốc độ động cơ qua biến tần hoặc điều phối nhiều máy bơm.

Trong hệ thống sử dụng biến tần và bộ điều khiển PID, áp suất đo được đóng vai trò tín hiệu phản hồi. Bộ điều khiển liên tục so sánh áp suất thực tế với giá trị đặt, sau đó điều chỉnh tần số đầu ra của biến tần để thay đổi tốc độ động cơ.

Khi nhu cầu sử dụng nước tăng, áp suất đường ống có xu hướng giảm. Bộ điều khiển có thể tăng tốc độ máy bơm để đáp ứng nhu cầu. Khi nhu cầu giảm và áp suất tăng, tốc độ bơm có thể được giảm xuống. Cách điều khiển này giúp hệ thống thích ứng với sự thay đổi của lưu lượng sử dụng, trong giới hạn làm việc của máy bơm và thiết bị.

Không phải hệ thống nào có cảm biến áp suất cũng tự động điều chỉnh tốc độ bơm. Chức năng này chỉ thực hiện được khi thiết bị được kết nối với bộ điều khiển và biến tần tương thích, đồng thời được cấu hình đúng.

Xem Thêm Hệ Thống Bơm Cấp Nước Có Cần Máy Bơm Dự Phòng?

Các loại cảm biến và thiết bị áp suất thường gặp trong hệ thống bơm

Sử dụng máy bơm phòng cháy chữa cháy Dooch sao cho đúng?

Thiết bị giám sát và điều khiển áp suất có nhiều dạng khác nhau. Việc lựa chọn cần căn cứ vào yêu cầu điều khiển, độ chính xác, dải đo và khả năng tương thích với bộ điều khiển.

Cảm biến áp suất dạng tín hiệu analog

Đây là loại cảm biến chuyển đổi áp suất thành tín hiệu điện liên tục, thường gặp là 4–20 mA hoặc tín hiệu điện áp. Giá trị tín hiệu thay đổi tương ứng với áp suất đo được trong dải đã thiết lập.

Cảm biến analog phù hợp với hệ thống cần theo dõi áp suất liên tục, điều khiển biến tần hoặc truyền dữ liệu về bộ điều khiển. Với tín hiệu 4–20 mA, hệ thống có thể tiếp nhận giá trị áp suất để thực hiện điều khiển PID nếu thiết bị điều khiển hỗ trợ.

Khi lựa chọn, cần kiểm tra dải đo, loại tín hiệu, nguồn cấp, kiểu đấu dây và yêu cầu của ngõ vào analog trên bộ điều khiển.

Công tắc áp suất

Công tắc áp suất là thiết bị đóng hoặc mở tiếp điểm điện khi áp suất đạt ngưỡng cài đặt. Khác với cảm biến analog, thiết bị này thường không cung cấp giá trị áp suất liên tục cho bộ điều khiển.

Trong hệ thống bơm, công tắc áp suất có thể được sử dụng để điều khiển máy bơm khởi động hoặc dừng theo các ngưỡng áp suất xác định. Ví dụ, khi áp suất giảm đến ngưỡng khởi động, tiếp điểm thay đổi trạng thái để kích hoạt mạch điều khiển. Khi áp suất đạt ngưỡng dừng, thiết bị chuyển trạng thái để ngắt lệnh vận hành.

Cần phân biệt chức năng của công tắc áp suất với cảm biến áp suất analog. Hai thiết bị có thể cùng được sử dụng trong một hệ thống nhưng không thể mặc nhiên thay thế cho nhau.

Cảm biến chênh áp

Cảm biến chênh áp đo sự khác biệt áp suất giữa hai điểm. Thiết bị có thể được sử dụng khi hệ thống cần giám sát mức sụt áp qua bộ lọc, thiết bị trao đổi nhiệt hoặc một đoạn đường ống.

Trong một số hệ thống tuần hoàn, thông tin chênh áp còn được sử dụng để phục vụ điều khiển lưu lượng hoặc điều chỉnh hoạt động của bơm. Tuy nhiên, cảm biến chênh áp không giống cảm biến áp suất thông thường: thiết bị cần được kết nối với hai điểm đo theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Xem Thêm Cách Bố Trí Đường Ống Đẩy Cho Bơm Công Nghiệp

Vai trò của cảm biến áp suất trong hệ thống bơm

Các kỹ sư của Dooch Vina khảo sát tư vấn

Các kỹ sư của Dooch Vina khảo sát tư vấn

Cảm biến áp suất giúp hệ thống có dữ liệu thực tế để giám sát và điều khiển. Vai trò cụ thể phụ thuộc vào cấu hình thiết bị và phương thức vận hành.

Duy trì áp suất theo giá trị cài đặt

Trong hệ thống cấp nước tăng áp, áp suất có thể thay đổi theo số lượng thiết bị sử dụng nước và lưu lượng tiêu thụ. Cảm biến cung cấp tín hiệu phản hồi để bộ điều khiển điều chỉnh hoạt động của máy bơm.

Khi kết hợp với biến tần và bộ điều khiển phù hợp, hệ thống có thể thay đổi tốc độ động cơ để duy trì áp suất gần với giá trị cài đặt. Khả năng duy trì áp suất thực tế còn phụ thuộc vào công suất bơm, đặc tính đường ống, lưu lượng tiêu thụ và giới hạn điều khiển.

Hỗ trợ điều khiển máy bơm tự động

Cảm biến áp suất giúp giảm sự phụ thuộc vào thao tác đóng ngắt thủ công khi hệ thống được thiết kế để vận hành tự động. Bộ điều khiển có thể sử dụng tín hiệu áp suất để phát lệnh khởi động, dừng hoặc thay đổi chế độ hoạt động của máy bơm.

Đối với cụm nhiều máy bơm, tín hiệu áp suất có thể được sử dụng để điều phối số lượng bơm hoạt động theo nhu cầu. Việc phân chia bơm chính, bơm phụ và bơm dự phòng phải được xác định trong logic điều khiển của hệ thống.

Hỗ trợ giám sát và phát hiện bất thường

Khi áp suất được đo liên tục, người vận hành có thể theo dõi tình trạng hoạt động của hệ thống và nhận biết một số dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn, áp suất thấp kéo dài có thể liên quan đến nhu cầu sử dụng tăng, rò rỉ đường ống, thiếu nước đầu vào hoặc sự cố thiết bị.

Tuy nhiên, cảm biến chỉ cung cấp dữ liệu áp suất tại vị trí đo. Một giá trị áp suất bất thường không đủ để kết luận chính xác nguyên nhân hỏng hóc. Người vận hành cần kiểm tra thêm máy bơm, đường ống, van, nguồn nước và các thiết bị liên quan.

Cảm biến áp suất được lắp đặt ở đâu trong hệ thống bơm?

Vị trí lắp cảm biến phụ thuộc vào đại lượng áp suất cần đo và mục tiêu điều khiển. Trong hệ thống tăng áp, cảm biến thường được lắp trên đường ống đẩy hoặc ống góp đầu ra để đo áp suất cấp đến mạng lưới sử dụng nước.

Nếu mục tiêu là duy trì áp suất tại một điểm cụ thể trong hệ thống, vị trí đo cần được lựa chọn sao cho tín hiệu phản ánh đúng trạng thái áp suất tại điểm đó. Không nên mặc định rằng lắp cảm biến ngay sau máy bơm luôn cho kết quả phù hợp với yêu cầu điều khiển ở mọi vị trí sử dụng.

Với cảm biến chênh áp, hai đầu đo cần được kết nối vào hai vị trí cần so sánh áp suất. Đường lấy áp phải được bố trí phù hợp với hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất để tránh sai lệch phép đo.

Trong quá trình lắp đặt, cần kiểm tra kiểu kết nối cơ khí, dải áp suất làm việc, khả năng tương thích với chất lỏng, nhiệt độ môi trường và cấp bảo vệ của thiết bị. Phần đấu nối điện cũng phải phù hợp với nguồn cấp và ngõ vào của bộ điều khiển.

Xem Thêm Van Trong Hệ Thống Máy Bơm: Chức Năng Và Vị Trí

Những yếu tố cần lưu ý khi lựa chọn cảm biến áp suất

Kỹ sư Dooch Vina thi công lắp đặt dự án Becamex Bình Dương

Lựa chọn cảm biến không chỉ dựa trên kích thước đầu nối hoặc giá trị áp suất tối đa. Thiết bị cần phù hợp với điều kiện làm việc và hệ thống điều khiển thực tế.

Dải đo áp suất

Dải đo cần bao quát áp suất vận hành bình thường và những biến động có thể xảy ra trong hệ thống. Nếu dải đo quá rộng so với áp suất làm việc, độ phân giải đo trong vùng vận hành có thể không đáp ứng yêu cầu. Ngược lại, nếu dải đo quá thấp, cảm biến có thể bị quá áp khi hệ thống xảy ra biến động.

Cần phân biệt áp suất làm việc, áp suất quá tải cho phép và áp suất phá hủy theo thông số của nhà sản xuất. Không nên lựa chọn thiết bị chỉ dựa trên một giá trị áp suất danh định.

Tín hiệu đầu ra và khả năng tương thích

Cảm biến phải có tín hiệu đầu ra tương thích với bộ điều khiển hoặc biến tần. Nếu bộ điều khiển nhận tín hiệu 4–20 mA nhưng cảm biến chỉ xuất tín hiệu điện áp, hệ thống cần có giải pháp tương thích phù hợp.

Ngoài tín hiệu đầu ra, cần kiểm tra nguồn cấp, sơ đồ đấu dây, kiểu kết nối hai dây hoặc nhiều dây và cấu hình ngõ vào của thiết bị điều khiển.

Độ chính xác và môi trường làm việc

Độ chính xác của cảm biến ảnh hưởng đến mức độ tin cậy của dữ liệu phản hồi. Với hệ thống yêu cầu kiểm soát áp suất chặt chẽ, cần xem xét sai số đo, độ ổn định và khả năng lặp lại của thiết bị.

Môi trường lắp đặt cũng là yếu tố quan trọng. Cần lựa chọn vật liệu phần tiếp xúc phù hợp với chất lỏng, nhiệt độ làm việc và điều kiện ăn mòn nếu có. Cấp bảo vệ của vỏ thiết bị phải đáp ứng điều kiện lắp đặt thực tế.

Các lỗi thường gặp khi sử dụng cảm biến áp suất

Cảm biến áp suất có thể cung cấp dữ liệu sai hoặc không truyền được tín hiệu do lỗi thiết bị, đấu nối hoặc điều kiện lắp đặt.

Một tình trạng thường gặp là giá trị áp suất hiển thị không ổn định. Nguyên nhân có thể liên quan đến dao động áp suất thực tế, rung động đường ống, nhiễu điện, kết nối dây tín hiệu không chắc chắn hoặc cấu hình điều khiển chưa phù hợp. Cần kiểm tra đồng thời điều kiện thủy lực và tín hiệu điện trước khi kết luận cảm biến bị hỏng.

Trường hợp bộ điều khiển không nhận được tín hiệu áp suất có thể xuất phát từ mất nguồn cấp, đứt dây, đấu sai cực, sai loại tín hiệu hoặc cấu hình ngõ vào không tương thích. Với cảm biến 4–20 mA, cần kiểm tra đúng sơ đồ đấu dây và thông số đầu vào của thiết bị nhận.

Nếu giá trị đo lệch so với đồng hồ áp suất đối chiếu, cần kiểm tra dải đo, đơn vị đo, kiểu áp suất tham chiếu và tình trạng hiệu chuẩn. Đồng hồ đối chiếu cũng phải có độ chính xác phù hợp. Không nên tự ý điều chỉnh cảm biến khi chưa xác định nguyên nhân sai lệch.

Ngoài ra, vị trí lắp đặt không phù hợp, đường lấy áp bị tắc hoặc chất lỏng không tương thích với vật liệu cảm biến cũng có thể làm ảnh hưởng đến kết quả đo. Việc kiểm tra cần tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất và quy trình an toàn của hệ thống.

Xem Thêm Phân Vùng Áp Lực Hệ Thống Cấp Nước Tòa Nhà

Câu hỏi thường gặp về cảm biến áp suất trong hệ thống bơm

Cảm biến áp suất có tự động bật tắt máy bơm không?

Không phải mọi cảm biến áp suất đều trực tiếp bật tắt máy bơm. Cảm biến dạng analog chủ yếu đo áp suất và gửi tín hiệu đến bộ điều khiển. Việc bật, tắt hoặc điều chỉnh tốc độ bơm phụ thuộc vào thiết bị điều khiển và logic vận hành. Công tắc áp suất có thể đóng mở tiếp điểm theo ngưỡng cài đặt để điều khiển mạch bơm.

Cảm biến áp suất 4–20 mA hoạt động như thế nào?

Cảm biến chuyển đổi áp suất đo được thành dòng điện trong khoảng 4–20 mA theo dải đo được cấu hình. Bộ điều khiển nhận tín hiệu dòng điện và quy đổi thành giá trị áp suất tương ứng. Ví dụ, với cảm biến có dải đo 0–10 bar, tín hiệu 4 mA và 20 mA lần lượt tương ứng với hai đầu dải đo này, nếu thiết bị được cấu hình theo thang đo tuyến tính đó.

Có thể sử dụng một cảm biến áp suất cho nhiều máy bơm không?

Có thể trong một số hệ thống cụm bơm, nếu bộ điều khiển được thiết kế để nhận tín hiệu từ cảm biến chung và điều phối nhiều máy bơm. Tuy nhiên, cần xem xét vị trí đo, logic điều khiển, chế độ dự phòng và khả năng tương thích của các thiết bị. Không thể áp dụng một sơ đồ kết nối chung cho mọi cụm bơm.

Cảm biến áp suất có thay thế được đồng hồ áp suất không?

Hai thiết bị có chức năng khác nhau. Cảm biến cung cấp tín hiệu để bộ điều khiển xử lý, còn đồng hồ áp suất chủ yếu hiển thị giá trị đo tại chỗ. Trong nhiều hệ thống, hai thiết bị có thể được sử dụng đồng thời để phục vụ điều khiển và quan sát trực tiếp.

Bao lâu cần kiểm tra cảm biến áp suất?

Thời gian kiểm tra phụ thuộc vào yêu cầu vận hành, môi trường làm việc và khuyến nghị của nhà sản xuất. Cần kiểm tra khi giá trị đo bất thường, tín hiệu không ổn định hoặc hệ thống có dấu hiệu điều khiển sai. Với các ứng dụng yêu cầu độ chính xác cao, cần xây dựng kế hoạch kiểm tra và hiệu chuẩn phù hợp.

Kết luận

Cảm biến áp suất trong hệ thống bơm có nhiệm vụ đo áp suất và chuyển đổi thành tín hiệu để bộ điều khiển giám sát, đóng ngắt hoặc điều chỉnh hoạt động máy bơm. Khi được lựa chọn, lắp đặt và cấu hình đúng, thiết bị giúp hệ thống kiểm soát áp suất phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Để lựa chọn giải pháp bơm phù hợp, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời yêu cầu áp suất, lưu lượng, đặc tính đường ống và phương thức điều khiển. DOOCH cung cấp các dòng máy bơm và giải pháp bơm phục vụ hệ thống cấp nước, xử lý nước và ứng dụng công nghiệp. Doanh nghiệp có thể tham khảo sản phẩm phù hợp với yêu cầu thực tế của hệ thống.

Thông Tin Liên Hệ

  • Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina

  • Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464

  • Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội

  • Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên

  • Email: contact@doochpump.com.vn

  • Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina