Bơm trục ngang liền trục là dòng máy bơm có trục bố trí theo phương ngang, động cơ và cụm bơm được kết nối theo thiết kế liền trục. Cấu hình này có thể giúp giảm các bộ phận truyền động riêng biệt và thuận tiện khi bố trí trong những hệ thống phù hợp.
Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng còn phụ thuộc vào lưu lượng, cột áp, đặc tính chất lỏng và điều kiện lắp đặt. Bài viết dưới đây được DOOCH biên soạn giúp doanh nghiệp hiểu rõ cấu tạo, ưu điểm và ứng dụng thực tế của dòng bơm này.
Bơm trục ngang liền trục là gì?
Bơm trục ngang liền trục
Bơm trục ngang liền trục là loại máy bơm có trục quay nằm theo phương ngang, trong đó động cơ được kết nối trực tiếp với cụm bơm theo cấu hình của nhà sản xuất. Ở thiết kế phổ biến, bánh công tác được lắp trực tiếp trên trục động cơ để truyền năng lượng cho chất lỏng.
Cần phân biệt ba khái niệm: trục ngang mô tả hướng bố trí trục; liền trục mô tả cấu hình kết nối động cơ và cụm bơm; còn bơm ly tâm là cách phân loại theo nguyên lý hoạt động. Không phải mọi máy bơm trục ngang đều là bơm liền trục.
So với bơm trục ngang rời trục có động cơ và cụm bơm riêng biệt, cấu hình liền trục thường giảm nhu cầu sử dụng khớp nối truyền động riêng. Dù vậy, cấu tạo chi tiết, khả năng tháo lắp và điều kiện bảo trì vẫn phải căn cứ vào thiết kế của từng model.
Xem Thêm Máy Bơm Trục Ngang Liền Trục – CS
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bơm trục ngang liền trục
Cấu tạo cơ bản
Động cơ điện cung cấp năng lượng để tạo chuyển động quay. Trục động cơ truyền chuyển động đến bánh công tác theo thiết kế của máy. Công suất động cơ cần phù hợp với điểm làm việc và yêu cầu vận hành của hệ thống.
Bánh công tác và thân bơm là những bộ phận chính tham gia vận chuyển chất lỏng. Khi bánh công tác quay, chất lỏng nhận năng lượng và chuyển động qua thân bơm đến cửa xả. Thân bơm có nhiệm vụ dẫn dòng và chuyển đổi một phần năng lượng vận tốc thành áp năng.
Phớt làm kín và ổ đỡ hỗ trợ duy trì độ kín, định vị trục và bảo đảm các bộ phận quay hoạt động theo thiết kế. Loại phớt, cấu tạo ổ đỡ và phương pháp tháo lắp có thể khác nhau giữa các dòng máy.
Ngoài ra, bơm có cửa hút và cửa xả để kết nối với hệ thống đường ống. Khi lắp đặt, cần tuân thủ yêu cầu của nhà sản xuất về vị trí, hướng dòng chảy và điều kiện hút.
Nguyên lý hoạt động
Khi động cơ hoạt động, trục quay làm bánh công tác chuyển động. Chất lỏng đi vào cửa hút, nhận năng lượng từ bánh công tác rồi được dẫn qua thân bơm đến cửa xả.
Lưu lượng và cột áp thực tế không chỉ phụ thuộc vào máy bơm mà còn chịu ảnh hưởng của đường ống, van, chênh lệch cao độ và nhu cầu sử dụng. Vì vậy, lựa chọn bơm cần dựa trên đặc tính của toàn hệ thống thay vì chỉ nhìn vào công suất động cơ.
Xem Thêm Bơm Ly Tâm Một Tầng Cánh: Khi Nào Nên Sử Dụng?
Ưu điểm của bơm trục ngang liền trục
Ưu điểm của bơm trục ngang liền trục
Kết cấu gọn, thuận tiện bố trí
Cấu hình động cơ và cụm bơm kết nối trực tiếp có thể giảm số bộ phận truyền động riêng biệt. Nhờ đó, một số thiết kế có kích thước tổng thể gọn hơn so với cấu hình rời trục tương đương.
Đặc điểm này có ích tại những vị trí cần bố trí thiết bị hợp lý. Tuy nhiên, diện tích lắp đặt thực tế còn phụ thuộc vào kích thước model, đường ống, bệ đỡ và khoảng trống cần thiết để kiểm tra hoặc tháo lắp.
Giảm yêu cầu căn chỉnh khớp nối riêng
Ở cấu hình liền trục không sử dụng khớp nối mềm riêng giữa động cơ và bơm, một số công việc căn chỉnh khớp nối như ở cấu hình rời trục sẽ không còn cần thực hiện theo cách tương tự.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa máy bơm không cần kiểm tra khi lắp đặt. Độ chắc chắn của vị trí lắp, tình trạng rung động, tải trọng đường ống và các yêu cầu căn chỉnh theo hướng dẫn kỹ thuật vẫn cần được bảo đảm.
Xem Thêm Bơm Ly Tâm Trục Ngang Rời Trục Cho Hệ Thống Công Nghiệp
Có thể đơn giản hóa một số hạng mục bảo trì
Việc giảm các bộ phận truyền động riêng biệt có thể giúp giảm một số hạng mục kiểm tra liên quan đến khớp nối. Dù vậy, động cơ, ổ đỡ, phớt làm kín và các bộ phận thủy lực vẫn cần được theo dõi trong quá trình sử dụng.
Tần suất bảo trì phải căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, thời gian vận hành và điều kiện làm việc thực tế. Không nên mặc định bơm liền trục luôn có tuổi thọ cao hơn hoặc chi phí bảo trì thấp hơn mọi loại bơm rời trục.
Hiệu quả vận hành phụ thuộc vào việc lựa chọn đúng
Một máy bơm có cấu hình phù hợp nhưng được chọn sai lưu lượng hoặc cột áp vẫn có thể hoạt động không hiệu quả. Bơm làm việc xa vùng hiệu suất phù hợp có thể tiêu thụ năng lượng không cần thiết hoặc phát sinh rung động và tiếng ồn.
Do đó, ưu điểm về kết cấu chỉ phát huy hiệu quả khi thiết bị được lựa chọn đúng thông số, lắp đặt theo hướng dẫn và vận hành trong giới hạn cho phép.
Xem Thêm Bơm Ly Tâm Công Nghiệp: Cấu Tạo, Ứng Dụng Và Cách Chọn
Ứng dụng thực tế của bơm trục ngang liền trục
Ứng dụng của bơm trục ngang liền trục
Hệ thống cấp nước cho công trình
Bơm trục ngang liền trục có thể được sử dụng trong hệ thống cấp nước cho tòa nhà, khu thương mại hoặc công trình công nghiệp khi lưu lượng, cột áp và điều kiện lắp đặt phù hợp.
Với mỗi công trình, cần xác định nhu cầu nước, áp suất yêu cầu tại điểm sử dụng, tổn thất đường ống và điều kiện hút. Không thể chỉ dựa vào số tầng hoặc công suất động cơ để kết luận một model có đáp ứng được hệ thống hay không.
Hệ thống tuần hoàn nước làm mát và HVAC
Trong các hệ thống kỹ thuật, máy bơm có nhiệm vụ vận chuyển nước giữa các thiết bị trao đổi nhiệt và đường ống tuần hoàn. Bơm trục ngang liền trục có thể được xem xét nếu đặc tính thủy lực và giới hạn vận hành đáp ứng yêu cầu của hệ thống.
Trước khi lựa chọn, cần kiểm tra nhiệt độ chất lỏng, áp suất làm việc, vật liệu tiếp xúc với nước và điểm làm việc dự kiến. Không nên mặc định mọi model bơm nước sạch đều phù hợp với tất cả hệ thống HVAC.
Hệ thống cấp nước trong nhà máy
Trong nhà máy, bơm có thể phục vụ cấp nước kỹ thuật, vận chuyển nước sạch hoặc các công đoạn phụ trợ. Việc lựa chọn phụ thuộc vào nhu cầu lưu lượng, cột áp, thời gian vận hành và đặc tính chất lỏng.
Nếu chất lỏng có hóa chất, hạt rắn hoặc nhiệt độ cao, doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng tương thích của vật liệu, phớt làm kín và giới hạn vận hành. Bơm dùng cho nước sạch không mặc nhiên phù hợp với các môi trường này.
Hệ thống tưới và vận chuyển nước
Bơm trục ngang liền trục cũng có thể được cân nhắc trong các hệ thống tưới hoặc vận chuyển nước khi điều kiện nguồn nước và yêu cầu thủy lực phù hợp. Cần đánh giá cao độ hút, chiều dài đường ống, tổn thất áp suất và đặc tính nguồn nước trước khi xác định model.
Xem Thêm Máy Bơm Cho Hệ Thống HVAC, Cách Chọn Đúng, Vận Hành Ổn Định
So sánh bơm trục ngang liền trục và bơm rời trục
Điểm khác biệt chính nằm ở cấu hình truyền động. Với bơm liền trục, động cơ và cụm bơm kết nối trực tiếp theo thiết kế. Với bơm rời trục, động cơ và cụm bơm thường là các bộ phận riêng, truyền động qua khớp nối phù hợp.
Bơm liền trục có thể thuận tiện khi cần tổ máy gọn và giảm một số hạng mục liên quan đến khớp nối. Trong khi đó, cấu hình rời trục có thể phù hợp với những yêu cầu về bố trí thiết bị, khả năng tiếp cận cụm bơm hoặc phương án bảo trì cụ thể.
Không có loại nào luôn tốt hơn trong mọi trường hợp. Việc lựa chọn cần căn cứ vào điều kiện lắp đặt, yêu cầu vận hành, không gian bảo trì và cấu hình được nhà sản xuất cung cấp.
Cách chọn bơm trục ngang liền trục phù hợp
Máy bơm DOOCH hệ thống bơm Inline trục đứng cho dự án Vinhomes Cần Giờ
Xác định lưu lượng cần thiết
Lưu lượng là lượng chất lỏng mà hệ thống cần vận chuyển trong một đơn vị thời gian. Giá trị này phải dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế và chế độ vận hành, không nên chọn tùy ý theo đường kính ống hoặc công suất động cơ.
Xác định cột áp của hệ thống
Cột áp cần thiết được xác định từ chênh lệch cao độ khi có, áp suất yêu cầu tại điểm sử dụng và tổn thất qua đường ống, van cùng thiết bị liên quan. Trong hệ thống tuần hoàn kín, không thể đơn giản lấy chiều cao công trình làm toàn bộ cột áp bơm.
Kiểm tra điểm làm việc và hiệu suất
Sau khi xác định lưu lượng và cột áp, cần đối chiếu với đường cong đặc tính Q-H của model. Điểm giao giữa đặc tính bơm và đặc tính hệ thống giúp xác định điều kiện làm việc thực tế.
Việc kiểm tra này giúp tránh lựa chọn máy bơm chỉ dựa vào các giá trị tối đa được công bố mà không xác định khả năng đáp ứng đồng thời lưu lượng và cột áp yêu cầu.
Kiểm tra chất lỏng và điều kiện hút
Loại chất lỏng, nhiệt độ và khả năng ăn mòn ảnh hưởng đến việc chọn vật liệu và phớt làm kín. Đồng thời, cần đánh giá điều kiện hút và NPSH theo tài liệu kỹ thuật để hạn chế nguy cơ xâm thực.
Đối chiếu thông số của model
Trước khi quyết định, cần xác nhận công suất, nguồn điện, giới hạn vận hành, kích thước lắp đặt và yêu cầu bảo trì từ catalogue chính thức. Các giá trị lưu lượng hoặc cột áp tối đa không có nghĩa bơm đạt đồng thời mọi giá trị đó trong cùng một điều kiện.
Xem Thêm Bơm Tuần Hoàn HVAC, Vai Trò Trong Hệ Thống Kỹ Thuật
Bơm trục ngang liền trục CS của DOOCH
DOOCH có dòng máy bơm trục ngang liền trục CS trong danh mục sản phẩm. Theo thông tin sản phẩm được công bố, đây là dòng bơm một tầng cánh, có trục gắn liền với động cơ và bánh công tác được lắp trực tiếp trên trục động cơ.
Thông tin giới thiệu của DOOCH đề cập dòng CS trong các ứng dụng cấp thoát nước cho tòa nhà, khu chung cư, siêu thị, nhà máy và hệ thống phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, việc sử dụng model cụ thể cần căn cứ vào yêu cầu thiết kế và thông số kỹ thuật tương ứng.
Khi lựa chọn dòng CS, doanh nghiệp cần đối chiếu lưu lượng, cột áp, công suất, nguồn điện, đặc tính chất lỏng và điều kiện lắp đặt với nhu cầu thực tế. Không nên chọn thiết bị chỉ dựa vào tên dòng sản phẩm hoặc một thông số tối đa riêng lẻ.
Doanh nghiệp có thể tham khảo thông tin sản phẩm tại website chính thức của DOOCH để kiểm tra model và thông số trước khi lựa chọn.
Câu hỏi thường gặp về bơm trục ngang liền trục
Bơm trục ngang liền trục có ưu điểm gì?
Ưu điểm có thể gồm kết cấu gọn, giảm một số bộ phận truyền động riêng biệt và giảm nhu cầu căn chỉnh khớp nối riêng ở cấu hình phù hợp. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế và điều kiện vận hành.
Bơm trục ngang liền trục được sử dụng ở đâu?
Thiết bị có thể được ứng dụng trong hệ thống cấp nước, tuần hoàn nước làm mát, nhà máy hoặc hệ thống tưới nếu lưu lượng, cột áp, vật liệu và giới hạn vận hành đáp ứng yêu cầu.
Bơm liền trục có tiết kiệm điện hơn bơm rời trục không?
Không thể kết luận chỉ dựa trên cấu hình trục. Mức tiêu thụ điện phụ thuộc vào hiệu suất bơm, động cơ, điểm làm việc và đặc tính của hệ thống.
Cách chọn công suất bơm trục ngang liền trục như thế nào?
Cần xác định lưu lượng và cột áp yêu cầu, kiểm tra điểm làm việc trên đường cong Q-H, sau đó xác định công suất động cơ phù hợp theo dữ liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.
Bơm trục ngang liền trục có dùng được cho nước nóng hoặc hóa chất không?
Điều này phụ thuộc vào model, nhiệt độ cho phép, vật liệu cấu tạo và phớt làm kín. Cần xác nhận khả năng tương thích từ tài liệu kỹ thuật trước khi sử dụng.
Kết luận
Bơm trục ngang liền trục phù hợp với những hệ thống cần cấu hình bơm gọn và đáp ứng được yêu cầu thủy lực của công trình. Tuy nhiên, hiệu quả vận hành không chỉ phụ thuộc vào cấu tạo mà còn liên quan đến lưu lượng, cột áp, đặc tính chất lỏng và điều kiện lắp đặt.
Khi lựa chọn thiết bị, doanh nghiệp cần đối chiếu thông số của đúng model với yêu cầu thực tế. Với dòng CS của DOOCH, việc kiểm tra catalogue và điểm làm việc là bước quan trọng để xác định mức độ phù hợp trước khi đưa vào hệ thống.
Thông Tin Liên Hệ
Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina
Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464
Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên
Email: contact@doochpump.com.vn
- Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina
