Bơm ly tâm trục ngang rời trục được sử dụng trong nhiều hệ thống cấp nước, tuần hoàn nước làm mát và vận chuyển chất lỏng công nghiệp. Cấu hình này thường có cụm bơm và động cơ riêng biệt, truyền động qua khớp nối theo thiết kế của nhà sản xuất.
Để lựa chọn đúng thiết bị, doanh nghiệp cần xem xét lưu lượng, cột áp, đặc tính chất lỏng, điều kiện hút và không gian lắp đặt. Bài viết dưới đây DOOCH giúp làm rõ các đặc điểm kỹ thuật và tiêu chí lựa chọn bơm phù hợp cho hệ thống công nghiệp.
Bơm ly tâm trục ngang rời trục là gì?
Bơm ly tâm trục ngang rời trục
Bơm ly tâm trục ngang rời trục là cách gọi thường dùng để mô tả bơm ly tâm có trục nằm ngang, trong đó cụm bơm và động cơ được bố trí riêng, truyền động với nhau thông qua khớp nối ở những cấu hình tương ứng.
Cần phân biệt bơm long-coupled với bare-shaft pump. Bơm long-coupled thường có động cơ và cụm bơm riêng, kết nối bằng khớp nối. Trong khi đó, bare-shaft pump là cụm bơm chưa kèm động cơ. Hai thuật ngữ này không hoàn toàn đồng nghĩa, vì vậy cần kiểm tra bản vẽ và catalogue khi xác định cấu hình của sản phẩm.
Bơm trục ngang rời trục có thể được sử dụng trong các hệ thống công nghiệp cần lưu lượng và cột áp phù hợp với đặc tính của bơm. Tuy nhiên, không phải mọi model đều đáp ứng cùng một phạm vi vận hành. Khả năng sử dụng phụ thuộc vào thiết kế thủy lực, vật liệu, động cơ và điều kiện thực tế của hệ thống.
Xem Thêm Bơm Ly Tâm Một Tầng Cánh: Khi Nào Nên Sử Dụng?
Cấu tạo của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Cấu tạo của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Thân bơm và bánh công tác
Thân bơm có nhiệm vụ dẫn chất lỏng qua khu vực bánh công tác đến cửa xả. Tùy thiết kế, thân bơm có thể sử dụng dạng xoắn hoặc kết hợp bộ phận khuếch tán để chuyển đổi một phần năng lượng vận tốc thành áp năng.
Bánh công tác truyền năng lượng cho chất lỏng thông qua chuyển động quay. Thiết kế cánh, đường kính bánh công tác và tốc độ quay ảnh hưởng đến lưu lượng, cột áp và hiệu suất của bơm. Vì vậy, khi lựa chọn thiết bị, cần kiểm tra đường cong đặc tính của đúng model thay vì suy luận khả năng vận hành từ hình dáng bên ngoài.
Trục bơm, ổ đỡ và phớt làm kín
Trục bơm truyền mô-men đến bánh công tác. Ổ đỡ hỗ trợ trục quay ổn định, còn phớt làm kín giúp hạn chế rò rỉ chất lỏng tại vị trí trục đi qua thân bơm.
Vật liệu và kết cấu của các bộ phận này cần phù hợp với chất lỏng, nhiệt độ và áp suất vận hành. Đối với môi trường có tính ăn mòn hoặc nhiệt độ cao, cần xác minh khả năng tương thích của vật liệu và bộ phận làm kín theo tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.
Khớp nối và động cơ điện
Ở cấu hình rời động cơ, khớp nối truyền mô-men từ động cơ đến trục bơm. Loại khớp nối và phương pháp lắp đặt phụ thuộc vào thiết kế của từng model.
Việc căn chỉnh giữa trục động cơ và trục bơm có ý nghĩa quan trọng đối với độ ổn định cơ khí. Sai lệch căn chỉnh có thể làm tăng rung động, tải lên ổ đỡ và khớp nối, từ đó ảnh hưởng đến độ tin cậy của thiết bị. Vì vậy, cần thực hiện căn chỉnh theo dung sai và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Xem Thêm Bơm Ly Tâm Công Nghiệp: Cấu Tạo, Ứng Dụng Và Cách Chọn
Nguyên lý hoạt động của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Nguyên lý hoạt động của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Khi động cơ hoạt động, mô-men được truyền qua khớp nối làm bánh công tác quay. Chất lỏng đi vào vùng tâm cánh, nhận năng lượng từ bánh công tác rồi được dẫn về phía cửa xả.
Khả năng tạo lưu lượng và cột áp phụ thuộc vào thiết kế thủy lực, tốc độ quay và điều kiện vận hành. Đồng thời, đặc tính đường ống, van, thiết bị trao đổi nhiệt và chênh lệch áp suất giữa hai đầu hệ thống cũng ảnh hưởng đến điểm làm việc thực tế.
Do đó, không thể lựa chọn bơm chỉ dựa trên công suất động cơ. Cần xác định lưu lượng và cột áp yêu cầu, sau đó đối chiếu với đường cong Q-H của model để đánh giá khả năng đáp ứng.
Ứng dụng của bơm ly tâm trục ngang rời trục trong công nghiệp
Ứng dụng của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Hệ thống cấp nước công nghiệp
Bơm ly tâm trục ngang rời trục có thể được sử dụng để chuyển nước giữa các bể chứa, cấp nước cho dây chuyền sản xuất hoặc vận chuyển nước trong mạng lưới nội bộ nhà máy.
Để lựa chọn phù hợp, cần xác định lưu lượng sử dụng, cột áp yêu cầu, chênh lệch cao độ và tổn thất áp suất trên đường ống. Điều kiện hút cũng cần được kiểm tra để bảo đảm bơm có thể vận hành trong phạm vi thiết kế.
Hệ thống tuần hoàn nước làm mát và HVAC
Trong hệ thống HVAC hoặc các quy trình làm mát công nghiệp, bơm có thể đảm nhiệm việc tuần hoàn nước qua đường ống, bộ trao đổi nhiệt và các thiết bị liên quan nếu đáp ứng yêu cầu thủy lực.
Mỗi mạch nước có thể có điều kiện vận hành khác nhau. Hệ thống nước lạnh, nước giải nhiệt và nước nóng cần được đánh giá riêng về lưu lượng, nhiệt độ, áp suất và vật liệu. Không nên mặc định một model phù hợp với tất cả các ứng dụng này.
Hệ thống xử lý nước và dây chuyền sản xuất
Trong một số công đoạn xử lý nước, bơm ly tâm trục ngang rời trục được sử dụng để vận chuyển chất lỏng giữa các bể hoặc thiết bị. Thiết bị cũng có thể được cân nhắc trong dây chuyền sản xuất cần cấp hoặc tuần hoàn chất lỏng.
Tuy nhiên, với nước thải chứa chất rắn, chất lỏng có độ nhớt cao hoặc hóa chất ăn mòn, cần kiểm tra thiết kế bánh công tác, vật liệu, phớt làm kín và giới hạn vận hành. Bơm thiết kế cho nước sạch không mặc nhiên phù hợp với những môi trường này.
Xem Thêm Máy Bơm Cho Hệ Thống HVAC, Cách Chọn Đúng, Vận Hành Ổn Định
Ưu điểm và hạn chế của bơm ly tâm trục ngang rời trục
Ưu điểm và hạn chế
Đặc điểm về kết cấu và bảo trì
Cấu hình bơm và động cơ riêng biệt cho phép bố trí các bộ phận theo thiết kế của nhà sản xuất, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận một số chi tiết cơ khí khi bảo trì. Với những model có thiết kế back pull-out, cụm quay có thể được tháo ra mà không cần tháo thân bơm khỏi đường ống theo đúng quy trình kỹ thuật.
Tuy nhiên, không phải mọi bơm rời trục đều có cấu trúc back pull-out. Khả năng tháo lắp và bảo trì cần được xác minh từ bản vẽ, catalogue của sản phẩm.
Yêu cầu về không gian và căn chỉnh
Bơm sử dụng khớp nối và động cơ riêng có thể cần không gian lắp đặt lớn hơn một số cấu hình động cơ liền trục. Hệ thống cũng cần nền móng phù hợp và khoảng trống để kiểm tra, căn chỉnh hoặc tháo các bộ phận khi cần.
Việc lắp đặt phải hạn chế tải trọng không phù hợp từ đường ống truyền sang thân bơm. Sau khi hoàn thiện lắp đặt, cần kiểm tra căn chỉnh theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi đưa thiết bị vào vận hành.
Xem Thêm Bơm Tuần Hoàn HVAC, Vai Trò Trong Hệ Thống Kỹ Thuật
Cách chọn bơm ly tâm trục ngang rời trục cho hệ thống công nghiệp
Bơm truyền tải cấp nước dự án Vinhomes Cần Giờ
Xác định loại chất lỏng
Trước tiên, cần xác định chất lỏng cần bơm, nhiệt độ, độ nhớt, khả năng ăn mòn và hàm lượng chất rắn nếu có. Những thông tin này giúp xác định vật liệu thân bơm, bánh công tác, phớt làm kín và kiểu bơm phù hợp.
Không nên sử dụng thông số của một model bơm nước sạch để kết luận model đó có thể vận chuyển hóa chất hoặc chất lỏng có tính chất khác biệt.
Xác định lưu lượng và cột áp
Lưu lượng (Q) là lượng chất lỏng cần vận chuyển trong một đơn vị thời gian. Cột áp (H) thể hiện năng lượng mà bơm truyền cho chất lỏng trên một đơn vị trọng lượng.
Cột áp yêu cầu cần xét đến chênh lệch cao độ, chênh lệch áp suất giữa hai đầu hệ thống và tổn thất trên đường ống, van cùng các thiết bị. Trong hệ thống tuần hoàn kín, cột áp bơm không đơn giản bằng chiều cao công trình.
Kiểm tra đường cong Q-H và hiệu suất
Đường cong Q-H thể hiện mối quan hệ giữa lưu lượng và cột áp của bơm. Khi lựa chọn, cần kiểm tra điểm làm việc dự kiến có đáp ứng đồng thời yêu cầu của hệ thống hay không, đồng thời đánh giá hiệu suất và giới hạn vận hành do nhà sản xuất công bố.
Không nên xem lưu lượng tối đa và cột áp tối đa trên catalogue là hai giá trị có thể đạt đồng thời. Việc chọn đúng điểm làm việc giúp hạn chế tình trạng bơm vận hành không phù hợp với nhu cầu thực tế.
Kiểm tra điều kiện hút và động cơ
Điều kiện hút ảnh hưởng đến khả năng vận hành ổn định của bơm. Khi cần, phải đánh giá NPSH khả dụng của hệ thống so với NPSH yêu cầu của bơm theo dữ liệu nhà sản xuất. Nếu điều kiện hút không phù hợp, nguy cơ xâm thực và suy giảm hiệu suất có thể tăng.
Công suất động cơ phải phù hợp với yêu cầu vận hành của bơm. Bên cạnh đó, cần kiểm tra tốc độ quay, khả năng tương thích của khớp nối, kích thước lắp đặt và yêu cầu căn chỉnh. Công suất động cơ không thể thay thế cho việc xác định lưu lượng và cột áp.
Xem Thêm Bơm Tăng Áp Cho Khách Sạn, Giữ Áp Lực Nước Ổn Định
Lắp đặt và bảo trì bơm trục ngang rời trục
Khi lắp đặt, cần bảo đảm nền móng đủ vững chắc, bệ bơm được cố định đúng thiết kế và đường ống không tạo tải trọng bất lợi lên đầu nối. Khớp nối phải được căn chỉnh theo yêu cầu của nhà sản xuất trước khi vận hành.
Trong quá trình sử dụng, cần theo dõi rung động, tiếng ồn, áp suất, lưu lượng và dấu hiệu rò rỉ. Những thay đổi bất thường có thể liên quan đến điều kiện hút, sai lệch căn chỉnh, tình trạng ổ đỡ hoặc việc vận hành ngoài phạm vi thiết kế. Cần kiểm tra thực tế trước khi kết luận nguyên nhân.
Việc bảo trì phớt, ổ đỡ và khớp nối phải tuân thủ tài liệu kỹ thuật của model cụ thể. Không nên áp dụng một chu kỳ bảo trì cố định cho mọi dòng bơm vì tần suất kiểm tra còn phụ thuộc môi trường và cường độ vận hành.
Lựa chọn bơm ly tâm trục ngang rời trục tại DOOCH
Khi lựa chọn bơm cho hệ thống công nghiệp, doanh nghiệp cần xác định rõ lưu lượng, cột áp, loại chất lỏng, điều kiện hút và chế độ vận hành. Đây là cơ sở để đối chiếu với catalogue và đường cong đặc tính của sản phẩm.
Đối với DOOCH, cần kiểm tra tài liệu kỹ thuật chính thức để xác nhận model có đúng cấu hình trục ngang rời trục và đáp ứng yêu cầu của hệ thống hay không. Không nên suy luận về cấu hình, dải thông số hoặc phạm vi ứng dụng chỉ dựa trên tên dòng sản phẩm.
Việc lựa chọn cần dựa trên dữ liệu kỹ thuật đã được xác minh, tránh quyết định chỉ theo công suất động cơ hoặc mô tả ứng dụng chung.
Câu hỏi thường gặp về bơm ly tâm trục ngang rời trục
Bơm ly tâm trục ngang rời trục có phù hợp cho nhà máy không?
Có thể phù hợp với nhiều hệ thống cấp nước, tuần hoàn nước làm mát và vận chuyển chất lỏng công nghiệp nếu lưu lượng, cột áp, vật liệu và điều kiện vận hành đáp ứng yêu cầu thực tế.
Bơm đầu rời có giống bơm chưa kèm động cơ không?
Không nhất thiết. Bơm chưa kèm động cơ thường được gọi là bare-shaft pump, còn bơm long-coupled mô tả cấu hình bơm và động cơ riêng biệt truyền động qua khớp nối. Cần kiểm tra cấu hình cung cấp thực tế của sản phẩm.
Vì sao bơm trục ngang rời trục bị rung?
Các nguyên nhân có thể gồm sai lệch căn chỉnh, nền móng không phù hợp, mất cân bằng, vấn đề ổ đỡ hoặc điều kiện vận hành không đúng thiết kế. Cần kiểm tra thiết bị và hệ thống trước khi xác định nguyên nhân cụ thể.
Cần dựa vào thông số nào để chọn bơm?
Các thông số quan trọng gồm lưu lượng, cột áp, điểm làm việc, hiệu suất, đặc tính chất lỏng, điều kiện hút, công suất động cơ và cấu hình lắp đặt.
Kết luận
Bơm ly tâm trục ngang rời trục có thể đáp ứng nhiều nhu cầu cấp nước, tuần hoàn và vận chuyển chất lỏng trong công nghiệp khi được lựa chọn đúng cấu hình và thông số. Các yếu tố cần ưu tiên là lưu lượng, cột áp, đường cong Q-H, điều kiện hút, vật liệu và yêu cầu lắp đặt.
Khi cân nhắc sản phẩm DOOCH, doanh nghiệp cần đối chiếu yêu cầu thực tế với catalogue và thông số kỹ thuật chính thức của từng model để lựa chọn thiết bị phù hợp.
Thông Tin Liên Hệ
Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina
Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464
Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên
Email: contact@doochpump.com.vn
- Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina
