Bơm cấp nước sinh hoạt là thiết bị quan trọng trong hệ thống cấp nước của nhà ở, biệt thự, chung cư, khách sạn, trường học, văn phòng và trung tâm thương mại. Việc lựa chọn bơm không nên chỉ dựa vào công suất hoặc giá mua ban đầu, mà cần căn cứ vào lưu lượng, cột áp, nguồn nước, số tầng, số người sử dụng và điều kiện đường ống thực tế.
Bài viết dưới đây được đội ngũ DOOCH biên soạn nhằm giúp chủ đầu tư, nhà thầu MEP và đơn vị vận hành hiểu rõ cách chọn bơm cấp nước sinh hoạt phù hợp cho từng loại công trình.
Bơm cấp nước sinh hoạt là gì?
Bơm cấp nước sinh hoạt là thiết bị hoặc hệ thống bơm dùng để vận chuyển nước sạch từ nguồn cấp, bể chứa hoặc hệ thống trung gian đến các điểm sử dụng trong công trình. Các điểm dùng nước có thể là nhà vệ sinh, phòng tắm, khu bếp, khu giặt, khu rửa tay, khu kỹ thuật hoặc các vị trí cấp nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày.
Trong công trình dân dụng và thương mại, hệ thống cấp nước thường không chỉ phục vụ một điểm dùng nước. Một tòa nhà có thể có nhiều tầng, nhiều khu vực sử dụng và nhiều thời điểm dùng nước tập trung. Vì vậy, bơm cấp nước sinh hoạt cần được chọn theo hệ thống, không nên chọn như một thiết bị riêng lẻ.
Cần phân biệt bơm cấp nước sinh hoạt với bơm nước thải. Bơm cấp nước sinh hoạt dùng cho nước sạch hoặc nước cấp phục vụ sinh hoạt. Bơm nước thải dùng cho nước sau sử dụng, nước có cặn, nước tại hố gom hoặc môi trường có tạp chất. Hai nhóm bơm này có nhiệm vụ khác nhau, không nên sử dụng thay thế nếu chưa có cơ sở kỹ thuật.
Vì sao công trình cần hệ thống bơm cấp nước sinh hoạt phù hợp?
Bơm truyền tải cấp nước cho dự án Vinhomes Cần Giờ
Một hệ thống bơm phù hợp giúp nước được đưa đến đúng khu vực sử dụng với lưu lượng và áp lực theo yêu cầu thiết kế. Với công trình thấp tầng, bơm có thể phục vụ việc đưa nước từ bể chứa lên bể mái hoặc cấp trực tiếp đến các điểm dùng nước. Với công trình nhiều tầng, hệ thống có thể cần bơm tăng áp hoặc phân vùng cấp nước nếu thiết kế yêu cầu.
Áp lực nước trong công trình chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Chiều cao công trình, chiều dài đường ống, số lượng van, co cút, phụ kiện, đồng hồ nước và số điểm dùng nước đồng thời đều có thể làm giảm áp lực thực tế. Nếu chọn bơm không đủ cột áp, nước có thể yếu tại tầng cao hoặc điểm cuối tuyến. Nếu chọn bơm quá dư, hệ thống có thể phát sinh chi phí đầu tư và vận hành không cần thiết.
Công trình dân dụng và thương mại cũng có thói quen sử dụng nước khác nhau. Nhà ở thường có nhu cầu ổn định theo sinh hoạt gia đình. Chung cư, khách sạn, trường học và trung tâm thương mại có nhu cầu thay đổi theo giờ cao điểm. Vì vậy, cách chọn bơm cấp nước sinh hoạt cần dựa trên nhu cầu thực tế của từng công trình.
Xem Thêm Bơm Cho Trường Học, Cách Chọn Hệ Thống Cấp Nước Phù Hợp
Các hệ thống thường sử dụng bơm cấp nước sinh hoạt
Một hệ thống phổ biến là cấp nước từ bể ngầm lên bể mái. Trong cấu hình này, bơm có nhiệm vụ đưa nước từ bể chứa phía dưới lên bể phía trên, sau đó nước được phân phối đến các khu vực sử dụng theo thiết kế. Phương án này thường thấy ở nhiều công trình dân dụng và tòa nhà quy mô vừa.
Một số công trình sử dụng hệ thống cấp nước trực tiếp từ bể chứa đến điểm dùng nước. Khi đó, máy bơm cần đáp ứng cả lưu lượng và cột áp tại điểm sử dụng bất lợi nhất. Điểm bất lợi có thể là vị trí cao nhất, xa nhất hoặc khu vực có áp lực yêu cầu cao hơn các vị trí khác.
Với công trình nhiều tầng hoặc công trình có áp lực nguồn cấp không đủ, hệ thống bơm tăng áp sinh hoạt có thể được xem xét. Bơm tăng áp không chỉ cần đủ công suất mà phải phù hợp với lưu lượng sử dụng, áp lực đầu vào, áp lực đầu ra và đặc điểm đường ống.
Ở các tòa nhà cao hơn, hệ thống cấp nước có thể cần chia vùng áp lực nếu thiết kế yêu cầu. Việc chia vùng giúp hạn chế tình trạng áp lực quá cao ở tầng thấp nhưng vẫn không đủ ở tầng cao. Đây là nội dung cần được tính toán trong hồ sơ kỹ thuật, không nên áp dụng theo kinh nghiệm chung.
Cách chọn bơm cấp nước sinh hoạt phù hợp
Hệ thống bơm Inline trục đứng Dooch
Yếu tố đầu tiên cần xác định là loại công trình. Nhà ở, biệt thự, chung cư, khách sạn, trường học, văn phòng và trung tâm thương mại có quy mô sử dụng nước khác nhau. Mỗi công trình cần được đánh giá theo số tầng, số người sử dụng, số điểm dùng nước, thời điểm dùng nước cao điểm và yêu cầu áp lực tại từng khu vực.
Tiếp theo là lưu lượng nước cần cấp. Lưu lượng không nên chọn theo cảm tính hoặc chỉ dựa trên công suất máy bơm. Với công trình nhỏ, lưu lượng có thể được xác định theo số điểm dùng nước và nhu cầu sinh hoạt thực tế. Với công trình lớn, cần tính đến khả năng dùng nước đồng thời, giờ cao điểm và các khu vực có tải sử dụng lớn như nhà vệ sinh công cộng, khu bếp, khu giặt là hoặc khu dịch vụ nếu có.
Cột áp là yếu tố quan trọng tiếp theo. Cột áp cần tính đến chiều cao bơm nước, tổn thất trên đường ống và áp lực cần tại điểm dùng nước. Nếu chỉ tính chiều cao công trình mà bỏ qua tổn thất qua đường ống, van, co cút và phụ kiện, máy bơm có thể không đáp ứng đúng nhu cầu thực tế.
Nguồn nước đầu vào cũng cần được kiểm tra. Nước có thể đến từ mạng cấp, bể ngầm, bể mái hoặc hệ thống trung gian. Điều kiện hút, mực nước, khoảng cách từ bể đến bơm và cách bố trí đường hút đều ảnh hưởng đến khả năng vận hành. Một máy bơm có thông số phù hợp vẫn có thể hoạt động kém nếu điều kiện hút không tốt.
Khi đã có lưu lượng và cột áp, cần đối chiếu đường đặc tính bơm. Không nên chọn bơm chỉ theo lưu lượng tối đa hoặc cột áp tối đa ghi trong tài liệu. Máy bơm cần làm việc tại vùng phù hợp với điểm làm việc của hệ thống. Đây là cơ sở giúp thiết bị vận hành đúng hơn trong điều kiện thực tế.
Xem Thêm Bơm Cho Chung Cư, Chọn Hệ Thống Cấp Nước Bền Bỉ
Nên dùng bơm đơn hay cụm bơm?
Bơm đơn có thể phù hợp với công trình quy mô nhỏ, nhu cầu sử dụng không quá lớn hoặc một khu vực cấp nước riêng biệt. Tuy nhiên, khi dùng một bơm duy nhất, cần xem xét rủi ro nếu thiết bị phải dừng để kiểm tra hoặc bảo trì.
Với chung cư, khách sạn, trung tâm thương mại hoặc công trình có nhu cầu nước thay đổi trong ngày, cụm bơm có thể được xem xét nếu thiết kế yêu cầu. Cụm bơm có thể giúp hệ thống đáp ứng các mức tải khác nhau, nhưng số lượng bơm và cách vận hành phải dựa trên hồ sơ kỹ thuật.
Bơm dự phòng cũng chỉ nên đưa vào phương án khi công trình có yêu cầu duy trì cấp nước trong trường hợp một bơm dừng vận hành. Không nên mặc định mọi hệ thống đều cần cùng một cấu hình bơm.
Bơm cấp nước sinh hoạt có cần biến tần không?
Biến tần có thể được sử dụng trong hệ thống bơm nếu công trình có nhu cầu nước thay đổi và thiết kế yêu cầu điều chỉnh tốc độ bơm. Khi cấu hình phù hợp, biến tần có thể hỗ trợ hệ thống vận hành linh hoạt hơn theo mức sử dụng thực tế.
Tuy nhiên, không phải mọi công trình đều bắt buộc dùng biến tần. Một số hệ thống có thể sử dụng phương án điều khiển khác tùy theo quy mô, ngân sách, yêu cầu áp lực và chế độ vận hành. Nếu hệ thống có biến tần, cần kiểm tra khả năng tương thích với bơm, động cơ, tủ điều khiển và cảm biến áp suất nếu có.
Không nên cam kết biến tần giúp tiết kiệm điện theo một tỷ lệ cố định nếu chưa có dữ liệu đo đạc và thiết kế cụ thể. Hiệu quả vận hành phụ thuộc vào toàn bộ hệ thống, không chỉ phụ thuộc vào một thiết bị.
Xem Thêm Bơm Cho Trung Tâm Thương Mại Vận Hành Ổn Định 24/7
Các dòng bơm DOOCH có thể tham khảo cho cấp nước sinh hoạt
DOOCH có nhiều nhóm bơm có thể tham khảo cho hệ thống cấp nước sinh hoạt, tùy theo quy mô và điều kiện kỹ thuật của công trình. Việc chọn dòng nào cần căn cứ vào catalogue, lưu lượng, cột áp, nguồn nước và điều kiện lắp đặt thực tế.
Bơm ly tâm đa tầng cánh có thể được tham khảo cho các hệ thống cần tăng áp hoặc cấp nước lên vị trí cao nếu thông số phù hợp. Dòng bơm này cần được chọn theo điểm làm việc cụ thể, không nên chọn chỉ vì công trình cần áp lực cao.
Bơm ly tâm trục ngang inox ZS thuộc nhóm bơm nước sạch của DOOCH. Dòng này có thể được xem xét trong các hệ thống cấp nước sạch nếu điều kiện nước, lưu lượng, cột áp và không gian lắp đặt phù hợp. Không nên tự suy rộng thông số khi chưa có catalogue cho model cụ thể.
Máy bơm trục ngang liền trục CS là dòng bơm một tầng cánh thương hiệu Dooch, có trục gắn liền với động cơ, cánh bơm gắn trực tiếp lên trục động cơ. Theo dữ liệu đã có, dòng CS có lưu lượng tối đa 1400 m³/h, cột áp tối đa 200 m, công suất động cơ tối đa 200 kW, nguồn có sẵn 1 pha 220V/50Hz và 3 pha 380V/50Hz. Dòng này có thể được tham khảo cho công trình khi thông số và hồ sơ kỹ thuật phù hợp.
Máy bơm ly tâm trục ngang rời trục ES có thể được nhắc như một dòng bơm trục ngang cho hệ thống công trình nếu catalogue và điều kiện vận hành xác nhận phù hợp. Không nên tự thêm thông số kỹ thuật khi chưa có tài liệu.
Với quy mô nhỏ hơn, có thể tham khảo bơm tăng áp biến tần DOOCH 370W và bơm tăng áp điện tử DOOCH PB-H200 200W theo đúng tên và công suất đã có. Các dòng này không nên được xem là giải pháp mặc định cho toàn bộ công trình lớn nếu chưa tính toán kỹ thuật.
Ứng dụng trong công trình dân dụng và thương mại
Dooch thi công dự án bơm cho nhà ở chung cư
Với nhà ở và biệt thự, bơm cấp nước sinh hoạt thường phục vụ nhà vệ sinh, bếp, khu giặt và các điểm dùng nước trong gia đình. Việc chọn bơm cần dựa trên số tầng, số điểm dùng nước, nguồn cấp và nhu cầu sử dụng đồng thời.
Với chung cư và tòa nhà căn hộ, hệ thống cấp nước có quy mô lớn hơn. Cần xét số căn hộ, số tầng, giờ cao điểm, áp lực tầng cao và điểm cuối tuyến. Trong một số trường hợp, hệ thống có thể cần cụm bơm hoặc chia vùng áp lực theo thiết kế.
Với trường học, nhu cầu dùng nước thường tăng vào giờ nghỉ, giờ ăn bán trú hoặc thời điểm vệ sinh khu vực. Cần tính đến số học sinh, giáo viên, khu vệ sinh, khu bếp và các khu chức năng nếu có.
Với khách sạn, nhu cầu nước thay đổi theo công suất phòng, khu bếp, khu giặt là, spa hoặc khu dịch vụ nếu có. Hệ thống bơm cần được chọn theo giờ cao điểm và điểm sử dụng bất lợi.
Với văn phòng và trung tâm thương mại, nước sinh hoạt thường tập trung ở khu vệ sinh, khu pantry, khu nhà hàng, khu dịch vụ và tầng hầm nếu có. Đây là các công trình cần tính kỹ lưu lượng đồng thời và tổn thất đường ống.
Xem Thêm Bơm Phòng Cháy Chữa Cháy Cho Công Trình Dân Dụng, Nhà Máy
Những sai lầm thường gặp khi chọn bơm cấp nước sinh hoạt
Sai lầm phổ biến nhất là chọn bơm chỉ theo công suất. Công suất không thay thế được lưu lượng, cột áp và đường đặc tính bơm. Một máy bơm có công suất lớn chưa chắc phù hợp nếu điểm làm việc không đúng với hệ thống.
Sai lầm tiếp theo là không tính giờ cao điểm sử dụng nước. Công trình có thể đáp ứng nhu cầu trung bình nhưng thiếu nước tại thời điểm nhiều người sử dụng đồng thời.
Không tính tổn thất đường ống cũng là vấn đề thường gặp. Đường ống dài, nhiều van, co cút và phụ kiện có thể làm giảm áp lực thực tế tại điểm dùng nước.
Một sai lầm khác là không phân biệt bơm cấp nước và bơm nước thải. Hai nhóm bơm có nhiệm vụ khác nhau, vật liệu và cấu tạo cũng có thể khác nhau tùy từng dòng sản phẩm.
Khi nào cần thay thế hoặc nâng cấp bơm cấp nước sinh hoạt?
Công trình nên kiểm tra hệ thống khi nước yếu ở nhiều khu vực, tầng cao thiếu áp, bơm chạy liên tục nhưng không đáp ứng nhu cầu hoặc thiết bị thường xuyên hỏng. Đây có thể là dấu hiệu máy bơm cũ không còn phù hợp, nhưng cũng có thể do đường ống, van, nguồn nước hoặc thiết bị điều khiển nếu có.
Khi công trình mở rộng quy mô, tăng số người sử dụng hoặc thay đổi khu chức năng, hệ thống bơm cũ có thể không còn đáp ứng. Trước khi thay mới, cần kiểm tra nguyên nhân và tính lại lưu lượng, cột áp theo nhu cầu hiện tại.
Báo giá bơm cấp nước sinh hoạt phụ thuộc vào yếu tố nào?
Báo giá bơm cấp nước sinh hoạt phụ thuộc vào dòng bơm, model, lưu lượng, cột áp, cấu hình hệ thống và điều kiện lắp đặt. Một bơm đơn sẽ khác với cụm nhiều bơm, bơm dự phòng hoặc hệ thống có điều khiển nếu thiết kế yêu cầu.
Điều kiện thực tế như phòng bơm, nguồn nước, đường hút, đường đẩy, nguồn điện và không gian bảo trì cũng ảnh hưởng đến phương án lựa chọn. Nếu dự án yêu cầu hồ sơ kỹ thuật hoặc chứng từ cụ thể, cần xác nhận theo từng sản phẩm và tài liệu hiện có, không nên tự mặc định.
Câu hỏi thường gặp về bơm cấp nước sinh hoạt
Bơm cấp nước sinh hoạt nên chọn loại nào?
Cần chọn theo quy mô công trình, nguồn nước, lưu lượng, cột áp, số tầng và nhu cầu sử dụng đồng thời. Có thể tham khảo bơm ly tâm, bơm tăng áp hoặc cụm bơm nếu thông số phù hợp.
Khi nào cần dùng bơm tăng áp sinh hoạt?
Bơm tăng áp có thể cần khi áp lực nước hiện hữu không đủ cho tầng cao, điểm xa nguồn cấp hoặc thời điểm sử dụng nước cao điểm. Cần kiểm tra hệ thống trước khi quyết định.
Có nên chọn bơm theo công suất không?
Không nên. Công suất chỉ là một phần thông tin. Cần chọn theo lưu lượng, cột áp, đường đặc tính và điều kiện vận hành thực tế.
Bơm cấp nước sinh hoạt có cần biến tần không?
Có thể cần nếu hệ thống có lưu lượng thay đổi và thiết kế yêu cầu điều chỉnh tốc độ bơm. Không phải mọi công trình đều bắt buộc dùng biến tần.
Kết luận
Bơm cấp nước sinh hoạt cần được chọn theo đặc điểm thực tế của từng công trình dân dụng và thương mại. Các yếu tố quan trọng gồm lưu lượng, cột áp, nguồn nước, đường ống, số tầng, số người sử dụng và thời điểm dùng nước cao điểm.
Các dòng bơm DOOCH như bơm ly tâm đa tầng cánh, bơm ly tâm trục ngang inox ZS, máy bơm trục ngang liền trục CS, máy bơm ly tâm trục ngang rời trục ES, bơm tăng áp biến tần DOOCH 370W và PB-H200 200W có thể được tham khảo theo từng nhu cầu cụ thể. Để chọn đúng thiết bị, khách hàng nên chuẩn bị thông tin về công trình, nguồn nước, đường ống và yêu cầu vận hành trước khi trao đổi với DOOCH.
Thông Tin Liên Hệ
Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina
Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464
Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên
Email: contact@doochpump.com.vn
- Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina
