Tầng hầm là khu vực nằm thấp hơn cao độ thoát nước thông thường nên việc thu gom và đưa nước ra khỏi công trình cần được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế. Bơm thoát nước tầng hầm thường được sử dụng để vận chuyển nước từ hố thu đến vị trí xả khi nước không thể tự thoát bằng trọng lực. Tuy nhiên, lựa chọn máy bơm không chỉ dựa vào công suất động cơ mà cần xem xét loại nước, lưu lượng, cột áp, đường ống và chế độ vận hành.
Bài viết dưới đây được đội ngũ DOOCH biên soạn nhằm giúp chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị kỹ thuật hiểu rõ các yếu tố cần kiểm tra trước khi lựa chọn bơm cho tầng hầm.
Bơm thoát nước tầng hầm là gì?
Bơm truyền tải cấp nước tầng hầm cho dự án Vinhomes Cần Giờ
Bơm thoát nước tầng hầm là thiết bị được sử dụng để đưa nước thu gom tại khu vực tầng hầm đến vị trí xả phù hợp. Trong thực tế, nước có thể được thu về rãnh, phễu hoặc hố thu trước khi chuyển đến hố bơm để máy bơm đưa ra ngoài hệ thống.
Khác với các hệ thống thoát nước có thể sử dụng hoàn toàn dòng chảy tự nhiên, tầng hầm thường nằm ở cao độ thấp. Khi cao độ điểm thu nước thấp hơn cao độ đường ống hoặc điểm xả, hệ thống cần có giải pháp bơm để tạo dòng chuyển nước.
TCVN 4474:1987 là tiêu chuẩn về thiết kế hệ thống thoát nước bên trong, áp dụng cho nhà ở, công trình công cộng, nhà sản xuất và công trình phụ trợ của xí nghiệp công nghiệp. Tiêu chuẩn cũng yêu cầu khi thiết kế phải đồng thời xem xét các tiêu chuẩn hiện hành có liên quan.
Xem Thêm Bơm Cấp Nước Sản Xuất, Giải Pháp Cấp Nước Ổn Định
Vì sao tầng hầm cần hệ thống bơm thoát nước?
Nước trong tầng hầm có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau. Tùy công trình, đó có thể là nước mưa theo lối xuống tầng hầm, nước vệ sinh và rửa sàn, nước rò rỉ hoặc nước thải phát sinh từ các khu vực sử dụng.
Nếu nước không được thu gom và thoát kịp thời, khu vực tầng hầm có thể bị đọng nước, ảnh hưởng đến hoạt động của phương tiện, thiết bị, hệ thống điện và các hạng mục kỹ thuật. Vì vậy, hệ thống thoát nước cần được thiết kế đồng bộ từ khu vực thu nước, hố thu, máy bơm, đường ống đến điểm xả.
Bơm thoát nước tầng hầm khác gì bơm nước thải?
Hai khái niệm này không nên được sử dụng thay thế cho nhau trong mọi trường hợp.
Nước cần thoát khỏi tầng hầm có thể tương đối sạch như nước mưa hoặc nước rửa sàn, nhưng cũng có thể chứa cặn, rác hoặc chất rắn nếu phát sinh từ khu vực vệ sinh và các khu vực kỹ thuật. Trong khi đó, nước thải có thành phần và đặc tính riêng, đòi hỏi máy bơm phải phù hợp với môi trường chất lỏng cần vận chuyển.
TCVN 4474:1987 cũng nêu nguyên tắc lựa chọn máy bơm dựa trên thành phần nước thải. Vì vậy, trước khi chọn máy bơm cần xác định chính xác loại nước thay vì mặc định một model có thể sử dụng cho mọi tầng hầm.
Xem Thêm Bơm Cho Trường Học, Cách Chọn Hệ Thống Cấp Nước Phù Hợp
Hệ thống bơm thoát nước tầng hầm gồm những gì?
Hệ thống bơm Inline trục đứng Dooch
Một hệ thống thoát nước tầng hầm không chỉ bao gồm máy bơm. Hiệu quả vận hành phụ thuộc vào sự phù hợp giữa khu vực thu nước, hố bơm, thiết bị bơm và tuyến đường ống xả.
Khu vực thu nước
Nước trên sàn tầng hầm cần được dẫn về các vị trí thu thích hợp. Tùy thiết kế, hệ thống có thể sử dụng rãnh hoặc phễu thu để tập trung nước về hố thu.
Độ dốc sàn, vị trí thu và khả năng vệ sinh cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế. Nếu nước không tập trung tốt về hố thu, máy bơm dù có thông số phù hợp cũng không thể giải quyết hoàn toàn tình trạng đọng nước tại các khu vực thấp.
Hố thu và hố bơm
Hố thu là nơi tập trung nước trước khi máy bơm đưa nước đến điểm xả. Kích thước hố và cách bố trí thiết bị cần phù hợp với lưu lượng nước chảy đến cũng như chế độ hoạt động của máy bơm.
Đối với hệ thống có nước chứa cặn hoặc chất rắn, hố thu cũng cần được xem xét về khả năng vệ sinh và hạn chế tình trạng cặn tích tụ gây ảnh hưởng đến thiết bị.
Máy bơm
Máy bơm là bộ phận tạo áp lực để đưa nước từ khu vực thấp đến vị trí xả. Với những hệ thống bố trí máy bơm trực tiếp trong hố, bơm chìm thường là một phương án được cân nhắc.
DOOCH hiện cung cấp các nhóm bơm chìm nước thải, trong đó website giới thiệu các dòng sản phẩm phục vụ những điều kiện nước và yêu cầu vận hành khác nhau. Việc lựa chọn model cụ thể cần căn cứ vào catalogue và thông số thực tế của công trình.
Đường ống và điểm xả
Đường ống đẩy quyết định một phần đáng kể đến yêu cầu cột áp của máy bơm. Chiều dài tuyến ống, đường kính ống, cao độ điểm xả, số lượng co, van và các phụ kiện đều có thể tạo ra tổn thất trên hệ thống.
Vì vậy, không nên lựa chọn máy bơm chỉ dựa trên khoảng cách theo phương đứng giữa tầng hầm và điểm xả.
Xem Thêm Bơm Cho Chung Cư, Chọn Hệ Thống Cấp Nước Bền Bỉ
Các loại bơm thường được sử dụng cho tầng hầm
Kỹ sư Dooch kiểm tra khảo sát thi công dự án bơm
Bơm chìm thoát nước
Bơm chìm được đặt trong môi trường nước và phù hợp với các hệ thống có hố thu hoặc hố bơm. Cấu hình này giúp tiết kiệm không gian bố trí thiết bị và phù hợp với những khu vực cần bơm nước trực tiếp từ vị trí thấp.
Tuy nhiên, loại bơm này vẫn phải được lựa chọn theo đặc tính nước. Nếu nước chứa chất rắn hoặc tạp chất, cần kiểm tra khả năng xử lý chất rắn của model trước khi đưa vào sử dụng.
Bơm chìm nước thải
Khi nước tầng hầm có chứa cặn hoặc chất rắn, bơm chìm nước thải có thể phù hợp hơn so với bơm dành cho nước sạch. Tiêu chí quan trọng khi lựa chọn là đặc tính của nước, kích thước chất rắn có khả năng xuất hiện, lưu lượng và cột áp cần thiết.
Website DOOCH hiện có nhóm bơm chìm nước thải, bao gồm bơm chìm nước thải inox WQ và bơm chìm nước thải có dao cắt WQA-QG. Đây là các nhóm sản phẩm cần được lựa chọn theo điều kiện sử dụng cụ thể thay vì áp dụng một model cho tất cả công trình.
Bơm chìm nước thải có dao cắt
Bơm có dao cắt được sử dụng trong những điều kiện mà chất rắn dạng sợi hoặc vật liệu phù hợp với yêu cầu xử lý của thiết bị. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cơ cấu dao cắt có thể xử lý mọi loại rác hoặc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tắc nghẽn.
Với dòng WQA-QG, DOOCH công bố thông tin về hệ thống giám sát và bảo vệ thiết bị. Khi lựa chọn, người phụ trách kỹ thuật vẫn cần kiểm tra thành phần nước, điều kiện làm việc và catalogue của đúng model.
Xem Thêm Bơm Cho Trung Tâm Thương Mại Vận Hành Ổn Định 24/7
Cách chọn bơm thoát nước tầng hầm đúng kỹ thuật
Máy bơm nước Dooch cho dự án nhà ở chung cư
Xác định loại nước cần bơm
Đây là bước đầu tiên trước khi lựa chọn thiết bị. Nước mưa, nước rửa sàn, nước rò rỉ và nước thải có thể có đặc tính khác nhau.
Nếu xác định sai môi trường chất lỏng, việc lựa chọn vật liệu, kiểu cánh bơm hoặc khả năng xử lý chất rắn có thể không phù hợp.
Xác định lưu lượng cần bơm
Lưu lượng là lượng nước mà máy bơm cần vận chuyển trong một đơn vị thời gian. Thông số này phải được xác định từ điều kiện thực tế của hệ thống thay vì lựa chọn theo diện tích tầng hầm một cách đơn giản.
Một tầng hầm có diện tích lớn nhưng lượng nước phát sinh thấp không nhất thiết cần máy bơm có lưu lượng rất lớn. Ngược lại, khu vực có lượng nước vào lớn cần có phương án thoát nước tương ứng.
Xác định cột áp
Cột áp là thông số quan trọng để xác định khả năng đưa nước từ điểm hút đến điểm xả.
Khi tính toán cần xem xét cao độ giữa mực nước và điểm xả cùng với tổn thất trên đường ống. Nếu bỏ qua tổn thất đường ống, máy bơm có thể không đạt lưu lượng yêu cầu tại điều kiện vận hành thực tế.
Kiểm tra đường đặc tính của bơm
Sau khi xác định lưu lượng và cột áp, cần kiểm tra đường đặc tính của máy bơm để xác định điểm làm việc.
Đây là lý do việc lựa chọn bơm chỉ dựa vào công suất động cơ là chưa đủ. Hai máy bơm có cùng công suất điện không nhất thiết có cùng lưu lượng và cột áp.
Đối với công trình thực tế, model nên được lựa chọn dựa trên điểm làm việc yêu cầu và catalogue của nhà sản xuất.
Kiểm tra chất rắn trong nước
Nếu nước có cặn hoặc chất rắn, cần kiểm tra kích thước chất rắn mà máy bơm cho phép đi qua. Đây là thông số quan trọng đối với bơm nước thải.
Việc lựa chọn sai có thể làm tăng nguy cơ kẹt cánh, giảm khả năng vận chuyển nước hoặc gây hư hỏng thiết bị.
Xác định chế độ vận hành
Hệ thống có thể vận hành tự động theo mực nước hoặc theo cấu hình điều khiển được thiết kế cho công trình. TCVN 4474:1987 có đề cập đến việc nên thiết kế máy bơm điều khiển tự động trong trạm bơm nước thải.
Với hệ thống tầng hầm cụ thể, phương án điều khiển cần được xác định theo thiết kế và thiết bị sử dụng, không nên mặc định một cấu hình duy nhất.
Xem xét phương án dự phòng
Đối với trạm bơm nước thải, TCVN 4474:1987 có quy định về máy bơm dự phòng. Tuy nhiên, cần phân biệt quy định dành cho trạm bơm nước thải với mọi hệ thống thoát nước tầng hầm.
Số lượng máy bơm và phương án dự phòng của một công trình cụ thể phải căn cứ vào thiết kế, tính chất công trình và yêu cầu vận hành.
Xem Thêm Bơm Cấp Nước Sinh Hoạt Cho Công Trình Dân Dụng
Tính toán bơm thoát nước tầng hầm cần những thông số nào?
Để lựa chọn đúng bơm thoát nước tầng hầm, đơn vị kỹ thuật cần có đủ dữ liệu của hệ thống. Những thông tin quan trọng gồm loại nước, lưu lượng cần thoát, cao độ hút, cao độ xả, chiều dài tuyến ống, đường kính ống và các phụ kiện trên đường ống.
Ngoài ra, cần xác định điều kiện vận hành, khả năng xuất hiện chất rắn và yêu cầu dự phòng. Các thông tin này giúp xác định điểm làm việc của bơm thay vì lựa chọn thiết bị theo công suất danh nghĩa.
Với những công trình đang sử dụng hệ thống cũ, việc khảo sát hiện trạng cũng rất quan trọng. Nếu chỉ thay máy bơm mới dựa trên công suất của máy cũ mà không kiểm tra lại lưu lượng, cột áp và đường ống, hệ thống mới chưa chắc đạt hiệu quả mong muốn.
Giải pháp bơm thoát nước tầng hầm từ DOOCH
DOOCH phát triển danh mục máy bơm phục vụ các hệ thống cấp nước, tăng áp, xử lý nước thải và các ứng dụng công trình. Trong nhóm sản phẩm liên quan đến thoát nước, website DOOCH giới thiệu các dòng bơm chìm nước thải như WQ và WQA-QG.
Bơm chìm nước thải inox WQ được DOOCH giới thiệu với kết cấu inox và các cơ chế giám sát, bảo vệ theo cấu hình sản phẩm. Website cũng công bố các tính năng liên quan đến bảo vệ nhiệt độ và phát hiện rò nước trên dòng sản phẩm này.
Trong khi đó, dòng WQA-QG được giới thiệu là bơm chìm nước thải có dao cắt, cùng hệ thống giám sát các trạng thái như quá nhiệt, nước dầu và rò rỉ.
Tuy nhiên, không nên chọn một dòng bơm chỉ vì tên sản phẩm. Model phù hợp phải được xác định dựa trên loại nước, lưu lượng, cột áp, chất rắn và điều kiện lắp đặt thực tế. DOOCH cũng nhấn mạnh việc lựa chọn sản phẩm cần căn cứ vào catalogue và hồ sơ công trình.
Những sai lầm khi chọn bơm thoát nước tầng hầm
Một sai lầm phổ biến là chọn máy bơm dựa hoàn toàn vào công suất động cơ. Công suất chỉ phản ánh một phần đặc tính của thiết bị, trong khi khả năng đáp ứng hệ thống còn phụ thuộc vào lưu lượng và cột áp tại điểm làm việc.
Một sai lầm khác là không xác định thành phần nước. Máy bơm dành cho nước tương đối sạch và máy bơm nước thải có thể có yêu cầu khác nhau về kết cấu và khả năng xử lý chất rắn.
Việc bỏ qua tổn thất đường ống cũng có thể dẫn đến lựa chọn sai cột áp. Ngoài chiều cao đẩy, tuyến ống còn có các tổn thất do chiều dài, co, van và phụ kiện.
Ngoài ra, việc không kiểm tra hố thu, không tính đến khả năng bảo trì hoặc không xem xét phương án dự phòng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành của hệ thống trong thực tế.
Lắp đặt và vận hành bơm thoát nước tầng hầm cần lưu ý gì?
Hệ thống cần được kiểm tra đồng bộ trước khi đưa vào vận hành. Hố thu phải có khả năng tiếp nhận nước và không bị cặn hoặc vật thể gây cản trở hoạt động của bơm.
Đường ống đẩy, van và các điểm kết nối cũng cần được kiểm tra theo thiết kế. Với hệ thống điều khiển tự động, phao hoặc cảm biến mực nước phải hoạt động đúng theo cấu hình đã thiết kế.
Trong quá trình vận hành, cần theo dõi tình trạng máy bơm, tiếng ồn, rung động, khả năng thoát nước và tình trạng hố thu. Việc vệ sinh hố thu và bảo trì thiết bị cần được thực hiện theo điều kiện thực tế và hướng dẫn của nhà sản xuất.
TCVN 4474:1987 cũng yêu cầu máy bơm và phụ tùng đường ống được bố trí để thuận tiện cho việc đi lại, lắp ráp, bảo dưỡng và sửa chữa trong phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn.
Bơm thoát nước tầng hầm giá bao nhiêu?
Không có một mức giá cố định cho bơm thoát nước tầng hầm vì cấu hình thiết bị phụ thuộc vào yêu cầu của từng hệ thống.
Giá có thể chịu ảnh hưởng bởi loại bơm, lưu lượng, cột áp, công suất, vật liệu, khả năng xử lý chất rắn và các thiết bị đi kèm. Với hệ thống hoàn chỉnh, chi phí còn phụ thuộc vào cấu hình đường ống, điều khiển và yêu cầu lắp đặt.
Do đó, báo giá có cơ sở cần được thực hiện sau khi xác định thông số kỹ thuật cần thiết. Đặc biệt với công trình đang cải tạo hoặc thay thế bơm, hình ảnh hiện trạng và thông tin về máy bơm đang sử dụng sẽ giúp quá trình xác định phương án chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp về bơm thoát nước tầng hầm
Tầng hầm có cần máy bơm thoát nước không?
Không phải mọi tầng hầm đều có cùng cấu hình thoát nước. Khi nước không thể tự thoát bằng trọng lực đến vị trí xả, hệ thống bơm có thể được sử dụng để đưa nước ra ngoài.
Nên dùng bơm chìm hay bơm đặt cạn cho tầng hầm?
Câu trả lời phụ thuộc vào thiết kế hố bơm, loại nước, không gian kỹ thuật và yêu cầu vận hành. Bơm chìm là một phương án phù hợp với nhiều hệ thống có hố thu, nhưng model vẫn phải được lựa chọn theo điều kiện thực tế.
Bơm thoát nước tầng hầm chọn theo công suất hay lưu lượng?
Không nên chọn chỉ theo công suất. Lưu lượng và cột áp cần thiết của hệ thống, cùng với đường đặc tính của bơm, là cơ sở quan trọng để lựa chọn thiết bị.
Bơm thoát nước tầng hầm có cần phao tự động không?
Phương án điều khiển phụ thuộc vào thiết kế hệ thống. Với hệ thống yêu cầu tự động hóa, thiết bị điều khiển mực nước có thể được sử dụng để điều khiển hoạt động của bơm theo cấu hình được thiết kế.
Có nên dùng bơm nước sạch để bơm nước tầng hầm?
Không nên quyết định chỉ dựa trên tên gọi “nước tầng hầm”. Cần xác định thành phần nước trước. Nếu nước có cặn hoặc chất rắn, phải lựa chọn thiết bị có khả năng đáp ứng điều kiện đó.
Khi nào cần dùng bơm chìm nước thải có dao cắt?
Bơm có dao cắt chỉ nên được cân nhắc khi đặc tính chất lỏng và chất rắn trong nước phù hợp với thiết kế của thiết bị. Cần kiểm tra catalogue của model trước khi lựa chọn.
Tầng hầm nên dùng một hay hai máy bơm?
Số lượng máy bơm phụ thuộc vào yêu cầu thiết kế, lưu lượng, chế độ vận hành và phương án dự phòng của công trình. Không nên áp dụng một cấu hình cố định cho mọi tầng hầm.
Làm thế nào để chọn đúng lưu lượng và cột áp?
Cần xác định lượng nước cần thoát, cao độ từ điểm hút đến điểm xả, tổn thất trên đường ống và các điều kiện liên quan. Sau đó đối chiếu điểm làm việc với đường đặc tính của máy bơm.
DOOCH có những dòng bơm nào phù hợp với hệ thống thoát nước?
DOOCH hiện giới thiệu các nhóm bơm chìm nước thải, trong đó có dòng WQ và WQA-QG. Việc chọn model cụ thể cần dựa trên catalogue và thông số của công trình.
Kết luận
Bơm thoát nước tầng hầm cần được lựa chọn trên cơ sở toàn bộ hệ thống thay vì chỉ nhìn vào công suất động cơ. Loại nước, lưu lượng, cột áp, đường ống, chất rắn, hố thu và chế độ vận hành đều có thể ảnh hưởng đến lựa chọn thiết bị.
Đối với công trình cần sử dụng bơm chìm nước thải, DOOCH hiện có các dòng sản phẩm phục vụ những điều kiện ứng dụng khác nhau. Tuy nhiên, model cụ thể cần được xác định từ dữ liệu thực tế và catalogue sản phẩm để bảo đảm phù hợp với yêu cầu vận hành.
Nếu doanh nghiệp hoặc nhà thầu đang cần lựa chọn bơm thoát nước tầng hầm, việc chuẩn bị đầy đủ thông tin về loại nước, lưu lượng, cột áp, đường ống và hiện trạng hệ thống sẽ giúp quá trình tư vấn kỹ thuật chính xác hơn.
Thông Tin Liên Hệ
Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina
Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464
Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên
Email: contact@doochpump.com.vn
- Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina
