Bơm nước thải tầng hầm được sử dụng để thu và chuyển nước thải từ khu vực có cao độ thấp đến vị trí tiếp nhận hoặc công trình xử lý tiếp theo khi nước không thể tự chảy theo điều kiện thiết kế. Tuy nhiên, chung cư, khách sạn và nhà máy có thể phát sinh các loại nước thải với đặc tính khác nhau.
Vì vậy, lựa chọn bơm cần dựa trên loại nước, lưu lượng, cột áp, chất rắn, đường ống và điều kiện vận hành thay vì chỉ nhìn vào công suất động cơ. Bài viết dưới đây được đội ngũ DOOCH biên soạn nhằm giúp chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị kỹ thuật có thêm cơ sở khi lựa chọn bơm nước thải cho tầng hầm.
Vì sao tầng hầm cần hệ thống bơm nước thải?
DOOCH thi công dự án bơm xử lý nước thải tầng hầm
Tầng hầm thường nằm thấp hơn cao độ của hệ thống thoát nước bên ngoài. Trong trường hợp nước thải không thể tự chảy theo trọng lực đến vị trí tiếp nhận, hệ thống cần có giải pháp nâng và chuyển nước.
Theo TCVN 4474:1987, trong trường hợp nước thải không thể tự chảy ra hệ thống thoát nước bên ngoài, có thể phải bố trí trạm bơm thoát nước phù hợp với điều kiện công trình. Tiêu chuẩn này hiện được VSQI ghi nhận ở trạng thái còn hiệu lực. Khi áp dụng cho một dự án cụ thể, cần đối chiếu thêm hồ sơ thiết kế và các yêu cầu kỹ thuật có liên quan.
Về nguyên lý, nước từ các khu vực cần thu gom sẽ đi qua hệ thống đường ống đến hố gom. Máy bơm đưa nước từ hố gom qua đường ống đẩy đến công trình tiếp nhận tiếp theo. Vị trí xả có thể khác nhau tùy thiết kế hệ thống, không nên mặc định mọi công trình đều có cùng phương án.
Nước thải tầng hầm có giống nước mưa không?
Không nên đánh đồng hai loại nước này. Nước mưa, nước rửa sàn, nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất có thể có đặc tính khác nhau. Trong khi nước mưa có thể chứa đất cát hoặc rác từ khu vực thu nước, nước thải sinh hoạt có thể chứa chất rắn và sợi. Nước thải sản xuất còn phụ thuộc vào ngành nghề và quy trình công nghệ.
Việc xác định đúng nguồn nước là cơ sở để lựa chọn kiểu bơm, cấu tạo cánh và vật liệu phù hợp.
Xem Thêm Bơm Hố Gom Nước Thải, Lưu Ý Chọn Đúng Cho Công Trình
Hệ thống bơm nước thải tầng hầm gồm những gì?
Bơm nước thải inox WQ có dao cắt
Một hệ thống bơm nước thải tầng hầm không chỉ gồm máy bơm. Nước cần được thu gom, chứa tạm thời, bơm chuyển và đưa đến vị trí tiếp nhận theo đúng thiết kế.
Hố gom hoặc bể chứa
Hố gom là nơi tiếp nhận nước trước khi được bơm chuyển. Kích thước, cao độ, mực nước và vị trí đặt bơm cần phù hợp với lưu lượng cũng như điều kiện vận hành của công trình.
Hố gom cũng cần được xem xét về khả năng tích tụ cặn và điều kiện tiếp cận để kiểm tra, vệ sinh hoặc bảo trì thiết bị.
Máy bơm
Máy bơm đảm nhiệm việc đưa nước ra khỏi hố gom. Với hệ thống tầng hầm, bơm chìm nước thải là một phương án thường được sử dụng, nhưng không thể mặc định đây là lựa chọn duy nhất cho mọi công trình.
Đường ống đẩy
Đường ống có ảnh hưởng trực tiếp đến cột áp mà máy bơm phải đáp ứng. Chiều dài, đường kính, chênh lệch cao độ, co, van và các tổn thất trên tuyến đều cần được tính đến.
Van và thiết bị điều khiển
Hệ thống có thể sử dụng van một chiều, van khóa và thiết bị điều khiển theo thiết kế. Phao hoặc cảm biến mức nước có thể được sử dụng để điều khiển hoạt động của bơm theo mực nước trong hố.
Cấu hình cụ thể cần được xác định theo thiết kế hệ thống, không nên áp dụng một sơ đồ cố định cho mọi công trình.
Xem Thêm Bơm Thoát Nước Tầng Hầm, Cách Chọn Phù Hợp
Bơm nước thải tầng hầm cho chung cư
Bơm nước thải inox WQ cho tầng hầm cho chung cư
Chung cư có thể phát sinh nước thải sinh hoạt từ các căn hộ và các khu vực chức năng. Nếu tầng hầm có khu thương mại, dịch vụ hoặc các khu kỹ thuật riêng, nguồn nước thu gom cũng có thể có đặc tính khác nhau.
Đặc điểm cần quan tâm
Khi lựa chọn bơm nước thải tầng hầm chung cư, cần xác định nguồn nước, lưu lượng, cột áp và thành phần chất rắn. Nước thải có sợi hoặc chất rắn có thể đặt ra yêu cầu khác đối với cấu tạo cánh so với nước ít chất rắn.
Không nên chọn bơm chỉ vì công trình là chung cư. Model phù hợp phải được xác định từ điều kiện thực tế của hệ thống.
Có phải chung cư nào cũng dùng hai bơm?
Không nên đưa ra một cấu hình chung cho mọi chung cư. Số lượng bơm phụ thuộc vào thiết kế và yêu cầu vận hành của công trình.
Trong một số dự án thực tế, hố bơm có thể được bố trí nhiều máy để phục vụ vận hành luân phiên hoặc dự phòng. Đây là cấu hình của từng dự án, không phải cơ sở để khẳng định mọi tầng hầm chung cư đều bắt buộc có cùng số lượng bơm.
Bơm nước thải tầng hầm cho khách sạn
Khách sạn có nhiều khu chức năng nên nguồn nước thải có thể đa dạng hơn một công trình chỉ phục vụ lưu trú. Ngoài khu phòng nghỉ và vệ sinh, một số khách sạn còn có nhà hàng, khu bếp, spa hoặc các khu dịch vụ khác.
Xác định nguồn nước trước khi chọn bơm
Không nên gom tất cả nguồn nước thành một nhóm chỉ vì chúng cùng nằm trong khách sạn. Nước thải từ khu vệ sinh có đặc tính khác với nước thải từ khu bếp hoặc một khu chức năng đặc thù.
Do đó, khi lựa chọn bơm nước thải tầng hầm khách sạn, cần xác định rõ nước đi vào hố gom đến từ đâu, có chất rắn hoặc sợi hay không, lưu lượng cần bơm bao nhiêu và cột áp yêu cầu như thế nào.
Một hồ sơ môi trường của khách sạn Pullman Ninh Bình ghi nhận các hố bơm nước thải tại tầng hầm được bố trí bơm chìm và vận hành luân phiên. Đây là ví dụ về một phương án cụ thể của một công trình, không nên sử dụng để suy ra cấu hình bắt buộc cho mọi khách sạn.
Xem Thêm Bơm Cấp Nước Sản Xuất, Giải Pháp Cấp Nước Ổn Định
Bơm nước thải tầng hầm cho nhà máy
Nhà máy có sự khác biệt lớn về đặc tính nước thải giữa các ngành sản xuất. Nước thải có thể chứa cặn, chất rắn, sợi hoặc các thành phần đặc thù của quy trình sản xuất.
Nước thải có sợi và chất rắn
Nếu nước chứa nhiều vật liệu dạng sợi, cần quan tâm đến nguy cơ sợi quấn vào cánh bơm. Với chất rắn hoặc vật liệu mềm, cấu tạo cánh và cửa hút cũng cần được xem xét.
Không có một loại bơm nước thải có thể mặc định phù hợp cho mọi nhà máy. Điều kiện nước và yêu cầu thủy lực phải được xác định trước.
Khi nào cần cơ cấu cắt hoặc nghiền?
Bơm có cơ cấu cắt hoặc nghiền có thể được xem xét khi nước chứa loại vật liệu mà thiết kế của bơm cho phép xử lý. Tuy nhiên, cắt và nghiền không phải là hai khái niệm có thể sử dụng thay thế cho nhau.
DOOCH hiện công bố các dòng bơm có cấu tạo khác nhau, trong đó có dòng sử dụng cơ cấu cắt và dòng sử dụng cơ cấu nghiền. Việc lựa chọn cần căn cứ vào loại vật liệu thực tế trong nước thải và tài liệu kỹ thuật của từng model.
Cách chọn bơm nước thải tầng hầm đúng kỹ thuật
Bơm chìm nước thải B, U, C, Z và G
Xác định loại nước thải
Đây là bước đầu tiên. Cần xác định nước là nước thải sinh hoạt, nước thải sản xuất hay một nguồn nước khác. Đồng thời cần xem xét chất rắn, cặn, sợi hoặc các thành phần có thể ảnh hưởng đến máy bơm.
Xác định lưu lượng Q
Lưu lượng Q là lượng nước cần bơm trong một đơn vị thời gian. Giá trị này phải được xác định từ nhu cầu thực tế của hệ thống.
Không nên lấy Qmax trên catalogue làm lưu lượng thiết kế một cách máy móc. Cần kiểm tra khả năng đáp ứng của bơm tại điểm làm việc thực tế.
Xác định cột áp H
Cột áp cần xem xét chênh lệch cao độ giữa vị trí hút và vị trí xả cùng với tổn thất trên đường ống. Chiều dài, đường kính, co, van và các phụ kiện khác đều có thể ảnh hưởng đến tổn thất.
Kiểm tra đường đặc tính Q-H
Sau khi có Q và H, cần đối chiếu với đường đặc tính của bơm để xác định điểm làm việc.
Đây là lý do không nên chọn bơm nước thải tầng hầm chỉ dựa vào công suất kW. Hai máy có cùng công suất vẫn có thể có đặc tính thủy lực và cấu tạo khác nhau.
Kiểm tra chất rắn và lựa chọn kiểu cánh
Cấu tạo cánh cần phù hợp với môi trường nước. DOOCH hiện công bố nhóm bơm chìm nước thải B, U, C, Z và G với các cấu tạo khác nhau.
Theo thông tin chính thức của DOOCH, dòng B sử dụng cánh hở dạng kênh, dòng U sử dụng cánh xoáy, dòng C có cơ cấu cắt, dòng Z có cấu trúc xoắn kết hợp lưỡi cắt và dòng G có cơ cấu nghiền tại cửa hút.
Những cấu tạo này phục vụ các điều kiện nước khác nhau. Không nên kết luận một kiểu cánh luôn tốt hơn các kiểu còn lại.
Kiểm tra vật liệu
Vật liệu phải phù hợp với môi trường làm việc. Nếu nước có tính ăn mòn hoặc chứa hóa chất, cần kiểm tra tài liệu kỹ thuật của model để xác định khả năng tương thích.
DOOCH hiện có dòng bơm chìm nước thải inox WQ trong danh mục sản phẩm. Tuy nhiên, không nên tự suy luận cấp inox hoặc khả năng chịu một loại hóa chất cụ thể nếu tài liệu kỹ thuật của model chưa xác nhận.
Xác định số lượng và phương án vận hành
Số lượng bơm phụ thuộc vào thiết kế, lưu lượng và yêu cầu vận hành. Công trình có thể có bơm công tác, bơm luân phiên hoặc bơm dự phòng tùy trường hợp.
Không nên áp dụng một cấu hình duy nhất cho chung cư, khách sạn và nhà máy.
Xem Thêm Bơm Cho Trường Học, Cách Chọn Hệ Thống Cấp Nước Phù Hợp
Bơm nước thải tầng hầm của DOOCH
Các loại máy bơm nước thải của DOOCH cung cấp
DOOCH hiện có nhóm sản phẩm bơm chìm nước thải gồm B, U, C, Z và G; ngoài ra có dòng WQ và WQA-QG.
Nhóm B, U, C, Z và G có cấu tạo cánh khác nhau, trong đó có cánh kênh, cánh xoáy, cơ cấu cắt và cơ cấu nghiền. Các dòng này được DOOCH giới thiệu cho những điều kiện nước thải khác nhau.
Dòng WQ thuộc nhóm bơm chìm nước thải inox của DOOCH. Dòng WQA-QG được giới thiệu là bơm chìm nước thải có dao cắt.
Khi lựa chọn model, cần đối chiếu điều kiện thực tế của công trình với tài liệu kỹ thuật tương ứng. Không nên tự gán công suất, lưu lượng, cột áp hoặc phạm vi ứng dụng cho model khi chưa có tài liệu xác nhận.
Những sai lầm khi chọn bơm nước thải tầng hầm
Một sai lầm phổ biến là chọn bơm theo công suất động cơ. Công suất chỉ là một thông số và không cho biết đầy đủ khả năng đáp ứng tại điểm làm việc.
Chỉ nhìn Qmax hoặc Hmax cũng chưa đủ. Máy cần đáp ứng đồng thời lưu lượng và cột áp yêu cầu của hệ thống.
Một vấn đề khác là bỏ qua thành phần nước thải. Nếu không biết nước có sợi, cặn hoặc chất rắn, việc chọn cấu tạo cánh có thể thiếu cơ sở.
Ngoài ra, nếu không tính tổn thất đường ống, cột áp thực tế có thể khác đáng kể so với giá trị ước tính ban đầu.
Cần cung cấp thông tin gì để chọn bơm?
Để lựa chọn bơm nước thải tầng hầm, cần xác định loại nước, lưu lượng, cột áp, kích thước và cao độ hố gom, đường kính và chiều dài đường ống đẩy, số lượng co van, đặc tính chất rắn hoặc sợi, nguồn điện và phương án vận hành.
Với nước thải có thành phần đặc biệt, cần bổ sung thông tin về đặc tính hóa học và điều kiện nhiệt độ nếu có yêu cầu liên quan.
Các thông tin này giúp việc lựa chọn model có cơ sở kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào công suất.
Câu hỏi thường gặp
Bơm nước thải tầng hầm có bắt buộc là bơm chìm không?
Không. Bơm chìm là một phương án phổ biến nhưng loại bơm phải được xác định theo thiết kế, điều kiện lắp đặt và tính chất nước thải.
Chung cư nên dùng bơm nước thải loại nào?
Không có một model áp dụng cho mọi chung cư. Cần xác định loại nước, lưu lượng, cột áp, chất rắn và điều kiện vận hành trước khi lựa chọn.
Khách sạn có cần bơm dự phòng không?
Số lượng và phương án dự phòng phụ thuộc vào thiết kế và yêu cầu vận hành của công trình. Không nên áp dụng một cấu hình cố định cho mọi khách sạn.
Nhà máy có nước thải chứa sợi nên dùng bơm nào?
Cần xác định loại sợi, hàm lượng chất rắn, lưu lượng, cột áp và tuyến ống. Tùy điều kiện, có thể xem xét bơm có cấu tạo phù hợp với nước chứa sợi hoặc cơ cấu cắt.
Bơm nước thải tầng hầm chọn theo công suất hay lưu lượng?
Cần xác định cả lưu lượng và cột áp, sau đó kiểm tra điểm làm việc trên đường đặc tính Q-H. Công suất không phải tiêu chí duy nhất.
Khi nào nên dùng bơm có dao cắt?
Khi nước thải chứa loại vật liệu mà cơ cấu cắt của bơm được thiết kế để xử lý. Việc lựa chọn phải căn cứ vào đặc tính thực tế của nước và tài liệu kỹ thuật.
Kết luận
Bơm nước thải tầng hầm cho chung cư, khách sạn và nhà máy không nên được lựa chọn chỉ dựa trên tên công trình hoặc công suất động cơ. Loại nước, lưu lượng, cột áp, chất rắn, cấu tạo cánh, vật liệu, đường ống và phương án vận hành đều cần được xem xét.
DOOCH hiện có nhiều dòng bơm chìm nước thải với cấu tạo khác nhau. Việc lựa chọn model cần được thực hiện trên cơ sở thông số thực tế của từng công trình và tài liệu kỹ thuật tương ứng, từ đó hạn chế tình trạng chọn sai thiết bị hoặc không đáp ứng yêu cầu vận hành.
Thông Tin Liên Hệ
Đơn vị chịu trách nhiệm: Công ty TNHH Bơm Dooch Vina
Tổng đài trợ giúp Dooch Vina: 0825.256.464
Trụ sở văn phòng: Số 88 Phố Vạn Phúc, Phường Vạn Phúc, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Địa chỉ nhà máy: Dooch Factory – Cụm Công Nghiệp Tân Phú 1, P. Trung Thành, TP. Thái Nguyên
Email: contact@doochpump.com.vn
- Fanpage: facebook.com/maybomdoochvina
